ਲਖਨਊ, 02 ਨਵੰਬਰ 2026: Rashtriya Janjatiya Bhagidari Utsav: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਲਖਨਊ 23 ਤੋਂ 26 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹੁਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਮ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇਗਾ। ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਜਾਤੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਉਤਸਵ’ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲੋਕ ਏਵਮ ਜਨਜਾਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸੰਸਥਾਨ (ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਭਾਗ) ਦੁਆਰਾ ਲੋਕਨਾਇਕ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੀ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਗੋਮਤੀ ਨਗਰ ਦੇ ਯੂਪੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਸਮਾਗਮ ‘ਚ 16 ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਲਾਕਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਬਾਇਲੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਜੈਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਉਤਸਵ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲੋਕ ਏਵਮ ਜਨਜਾਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸੰਸਥਾਨ, ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ, ਆਦਿਵਾਸੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਵਾਇਆ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਗੁਜਰਾਤ, ਉਤਰਾਖੰਡ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੜੀਸਾ, ਝਾਰਖੰਡ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਸਿੱਕਮ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਅਸਾਮ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾਤਮਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦਲ ਉੱਤਰ ਮੱਧ ਜ਼ੋਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਨਾਚਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਕਬਾਇਲੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨਗੇ।”
ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਤਸਵ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦੇਵੇਗਾ। ਬੀਨ (ਰਵਾਇਤੀ ਹਵਾ ਸਾਜ਼), ਜਾਦੂ, ਕਠਪੁਤਲੀ, ਬਹੁਰੂਪੀਆ ਅਤੇ ਨਾਟ-ਨਾਟੀ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਲੋਕਨਾਇਕ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਰੰਗੋਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਉਤਸਵ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਸਕੇਗੀ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਤਸਵ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਪ ਮੇਲਾ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰੀਗਰ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ। ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਪਕਵਾਨਾਂ, ਦਸਤਕਾਰੀ, ਰਵਾਇਤੀ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਟਾਲ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਕਬਾਇਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਜ ਘਾਹ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਵਸਤੂਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਬਾਇਲੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਮਾਹੌਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਬਾਇਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਜਾਤੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਉਤਸਵ ਦੇ ਇਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਥੀਮ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਬਾਇਲੀ ਕਲਾ, ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ‘ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਜੈਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵੀ ਉਤਸਵ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਬਾਇਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ, ਕਬਾਇਲੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਕਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।”
ਸੈਮੀਨਾਰ, ਪੇਂਟਿੰਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੁਨਰਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਉਤਸਵ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਬਾਇਲੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
Read More: ਯੋਗੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 4 ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਰਾਹੀਂ 37,49,219 ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਲਾਭ
