ਹਰਿਆਣਾ, 13 ਅਕਤੂਬਰ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ‘ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਦਿਲਚਸਪੀ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ (ਆਈਐਮਟੀ) ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁਲਾਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ (ਐਚਐਸਆਈਆਈਡੀਸੀ) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਉਤਪਾਦਨ ਕੇਂਦਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਦਯੋਗ, ਵਪਾਰ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਆਪਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯਤਨਾਂ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ‘ਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ ਨਵੇਂ ਉਦਯੋਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਵਾਜਾਈ, ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ, ਰੱਖ-ਰਖਾਅ, ਨਿਰਮਾਣ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਕੇਟਰਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
6 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਈਐਮਟੀ ‘ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਤਾਵਰਣ
ਡਾ. ਅਮਿਤ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਈਐਮਟੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਲਗਭਗ 4,000 ਏਕੜ ‘ਚ ਫੈਲੇ ਆਈਐਮਟੀ ਮਾਨੇਸਰ, ਲਗਭਗ 3,600 ਏਕੜ ‘ਚ ਫੈਲੇ ਆਈਐਮਟੀ ਰੋਹਤਕ, ਲਗਭਗ 3,300 ਏਕੜ ‘ਚ ਫੈਲੇ ਆਈਐਮਟੀ ਬਾਵਲ, ਲਗਭਗ 3,200 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਆਈਐਮਟੀ ਖਰਖੋਦਾ, ਲਗਭਗ 1,800 ਏਕੜ ‘ਚ ਫੈਲੇ ਆਈਐਮਟੀ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1,500 ਏਕੜ ‘ਚ ਫੈਲੇ ਆਈਐਮਟੀ ਸੋਹਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੜਕਾਂ, ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਲਾਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਅਧਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਈਐਮਟੀ ‘ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਈਐਮਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਮਾਰੂਤੀ ਸੁਜ਼ੂਕੀ 800 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ 18,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਏਟੀਐਲ ਕੰਪਨੀ 178 ਏਕੜ ‘ਤੇ 7000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਆਦਿਤਿਆ ਬਿਰਲਾ ਗਰੁੱਪ 70 ਏਕੜ ‘ਤੇ 1140 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਟੋਇਟਾ ਬੋਸ਼ੋਕੂ 21 ਏਕੜ ‘ਤੇ 400 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਮੂਲ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ 10 ਏਕੜ ‘ਤੇ 300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਡੇਨਸੋ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ 37 ਏਕੜ ‘ਤੇ 570 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ 140 ਏਕੜ ‘ਤੇ 1300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਫਵੇਲੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਰਿਆਣਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ 5 ਏਕੜ ‘ਤੇ 200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਯੂਫਲੈਕਸ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ 14 ਏਕੜ ‘ਤੇ 300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਯੂਫਲੈਕਸ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ 94 ਏਕੜ ‘ਤੇ 11000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਯੂਫਲੈਕਸ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ 1300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਮੂਲ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ … ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਯਾਮਾਹਾ, ਐਸਕਾਰਟਸ, ਵਰਲਪੂਲ, ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੇਂਟਸ, ਜੇਸੀਬੀ, ਹੋਂਡਾ, ਹਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਨ, ਸਨ ਫਾਰਮਾ, ਪੈਨਾਸੋਨਿਕ, ਡੁਰਾਸੈਲ, ਬੇਨੇਟਨ, ਹੀਰੋ, ਗੁਡਈਅਰ, ਡੀਐਲਐਫ, ਯੋਕੋਹਾਮਾ, ਗੂਗਲ, ਟਾਟਾ, ਨੇਸਲੇ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ, ਮੋਟੋਰੋਲਾ, ਸੈਮਸੰਗ, ਓਸਰਾਮ, ਏਅਰਟੈੱਲ, ਸੁਕੈਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਉਦਯੋਗ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ, ਉੱਨਤ ਨਿਰਮਾਣ, ਊਰਜਾ ਸਟੋਰੇਜ, ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਫੈਕਟਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਸਥਾਰ ਹੁਨਰਮੰਦ ਤਕਨੀਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ, ਮਸ਼ੀਨ ਆਪਰੇਟਰ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਮਾਹਰਾਂ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸਟਾਫ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ, ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ, ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਪਲਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਆਵਾਜਾਈ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਸਥਾਨਕ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਲਾਭ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮਾਂ, ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ MSME ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਾਤਾਵਰਣ
ਡਾ. ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਲੱਗ-ਐਂਡ-ਪਲੇ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਸਪੱਸ਼ਟ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਿੰਗਲ-ਵਿੰਡੋ ਸਹਾਇਤਾ, ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸੜਕ ਸੰਪਰਕ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿਆਰ ਫੈਕਟਰੀ ਸ਼ੈੱਡ, ਗੋਦਾਮ, ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਹਸਪਤਾਲ, ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰ, ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਅਤੇ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਉਦਯੋਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
