ਹਰਿਆਣਾ, 12 ਅਕਤੂਬਰ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਰਾਓ ਨੇ ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿਭਾਗ, ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਅਤੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਗੜਬੜੀ ਪਾਏ ਜਾਣ ’ਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਸੇਵਨ ਤੋਂ ਬਚਣ। ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਰਾਓ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਚ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿਭਾਗ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਫੀਲਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਅਤੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ’ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿਭਾਗ, ਹਰਿਆਣਾ ਨੇ ਨਰਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵਰਤ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਖਾਧ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭੰਡਾਰਨ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ‘ਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਰਤਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਜਾਂ ਖਾਧ ਵਿਸ਼ਾਕਤਤਾ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ, ਨਮੀ ਵਾਲਾ, ਉੱਲੀ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਆਟਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਉਲਟੀਆਂ, ਦਸਤ, ਪੇਟ ਦਰਦ, ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਆਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੋਟੇ ਅਨਾਜਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ‘ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਟੂ ‘ਚ ਨਮੀ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ 13.0 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਾਹਰੀ ਅਣਚਾਹੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਭਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1.0 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 0.25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 0.10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੋਰ ਖਾਧ ਅਨਾਜਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 2.0 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ।
ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਖਾਧ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਧ ਭਾਰਤੀ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕੁੱਟੂ ਦਾ ਆਟਾ ਖਰੀਦਣ। ਖਰੀਦ ਸਮੇਂ ਪੈਕਿੰਗ ਦੀ ਮਿਤੀ, ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ, ਬੈਚ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਪੈਕੇਟ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਟੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼, ਸੁੱਕੀ, ਹਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਨਮੀ ਰਹਿਤ ਥਾਂ ’ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ, ਬੇਹੇ, ਬਦਬੂਦਾਰ ਜਾਂ ਉੱਲੀ ਲੱਗੇ ਆਟੇ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।
ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਪੀਲ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸੀਲਬੰਦ ਪੈਕੇਟਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਪੈਕੇਟ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਆਟੇ ‘ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਗੰਧ, ਰੰਗ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ, ਗੰਢਾਂ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ’ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਕੁੱਟੂ ਦੇ ਆਟੇ ਤੋਂ ਬਣੇ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾ ਕੇ ਹੀ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ। ਜੇਕਰ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਲਟੀਆਂ, ਦਸਤ, ਪੇਟ ਦਰਦ ਜਾਂ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਖੁਦ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ। ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
Read More: ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ: ਸ਼ਿਆਮ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ
