15 ਸਤੰਬਰ 2026: ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ UPI ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ₹2,000 ਤੱਕ ਦੇ UPI ਭੁਗਤਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੀ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ। RuPay ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭੁਗਤਾਨ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਦ ਨੇ ਟੈਕਸੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2026 ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੋਧ ਨੇ ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਐਕਟ, 2007 ਦੀ ਧਾਰਾ 10A ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸੋਧ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਫੀਸਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣਗੇ।
ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ₹2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ UPI ਭੁਗਤਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਫੀਸ ਲਗਾਉਣ ਬਾਰੇ ਕਿਆਸਅਰਾਈਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 14 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ₹2,000 ਤੱਕ ਦੇ UPI ਭੁਗਤਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਖਰਚਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ₹2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਔਸਤ ਉਪਭੋਗਤਾ ‘ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ?
UPI ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਤੁਹਾਨੂੰ UPI ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਚੁਅਲ ਭੁਗਤਾਨ ਪਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਨਾਲ ਲਿੰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਨੰਬਰ, ਬੈਂਕ ਦਾ ਨਾਮ, ਜਾਂ IFSC ਕੋਡ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭੁਗਤਾਨਕਰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਬੇਨਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ UPI ID (ਈਮੇਲ ID, ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ, ਜਾਂ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ) ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਪਯੋਗਤਾ ਬਿੱਲ ਭੁਗਤਾਨ, ਔਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਜਾਂ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟ ਇੰਟਰਫੇਸ ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ UPI ਨੈੱਟਵਰਕ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ?
ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ, 741 ਬੈਂਕ UPI ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਿਰਫ਼ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 2,366 ਕਰੋੜ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ₹29.88 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹਨ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ, UPI ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 84% ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਔਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਤੱਕ, UPI ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
Read More: UPI ‘ਤੇ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਚਾਰਜ, NITI ਆਯੋਗ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਸ਼ੋਕ ਲਹਿਰੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ
