ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 20 ਮਈ 2026: ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਆਖਰਕਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ (bhagwant maan) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਕਾਠਗੜ੍ਹ ਲਿਫਟ ਇਰੀਗੇਸ਼ਨ ਸਕੀਮ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਖੇਤੀ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਸਤ ਦੁਆਬ ਨਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੀ ਸਿੰਚਾਈ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਸਨ।
ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਅਰਧ-ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਰਿਸ਼ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੱਥਰੀਲੀ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਭੂਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਬੇਅਸਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਫਸਲੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੁਣ, ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਬਲਾਚੌਰ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਲਈ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 38 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 11,500 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਸਿੰਚਾਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 300 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਚੁੱਕੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 221 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ। ਬੰਦ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗੀ। ਕਦੇ ਨਹਿਰੀ ਸਿੰਚਾਈ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਂਝੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਖੇਤਰਾਂ… ਹੁਣ ਚੰਗੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ 1300-ਕਿਲੋਵਾਟ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਲਾਚੌਰ ਦੇ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੀ ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹੁਣ 72 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 28,205 ਏਕੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 110 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 39,705 ਏਕੜ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ “ਡਾਰਕ ਜ਼ੋਨ” ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹਨ। ਬਲਾਚੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪਹਿਲਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੀਂਹ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਮੀਂਹ ਨਾ ਪੈਂਦਾ ਤਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ, ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੋਵੇਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ।”
ਕਾਠਗੜ੍ਹ ਲਿਫਟ ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾ (Kathgarh Lift Irrigation ) ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੰਢੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
Read More: ਸ਼ੀਲਾ ਅਲੀਪੁਰੀਆ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਹਾਇਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲਈ 10 ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਵੇਗੀ ਗੋਦ
