ਹਰਿਆਣਾ, 10 ਸਤੰਬਰ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਸੀਵਰੇਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ, ਪੇਂਡੂ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਬਾਇਓਗੈਸ, ਪਰਾਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਅਤੇ ਹਰੇ ਕਵਰ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਅਨੁਰਾਗ ਰਸਤੋਗੀ ਨੇ ਅੱਜ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਯਮੁਨਾ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ।
ਯਮੁਨਾ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਯਮੁਨਾ ਬੇਸਿਨ ‘ਚ ਸੀਵਰੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟਾਂ, ਕਾਮਨ ਫਲੂਐਂਟ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟਾਂ, ਪਿੰਡ-ਪੱਧਰੀ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਅੰਬਾਲਾ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਰੋਹਤਕ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਕਰਨਾਲ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ।
ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਕੱਤਰ ਯੋਗੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਜਘੇੜਾ, ਖੇੜਵਾ (ਸੋਨੀਪਤ), ਰਾਦੌਰ ਰੋਡ (ਯਮੁਨਾਨਗਰ), ਦਦਲਾਣਾ (ਪਾਣੀਪਤ), ਬਾਦਸ਼ਾਹਪੁਰ (ਫਰੀਦਾਬਾਦ) ਅਤੇ ਸੋਢਾਪੁਰ (ਪਾਣੀਪਤ) ‘ਚ ਕੁੱਲ 132 ਐਮਐਲਡੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਛੇ ਐਸਟੀਪੀ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਦਸੰਬਰ 2027 ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਛੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੋਹਾਨਾ, ਸੁਨਾਰੀਆ (ਰੋਹਤਕ), ਲਾਈਨ ਪਾਰ (ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ), ਹਸਨਪੁਰ (ਪਲਵਲ), ਧਨਵਾਪੁਰ ਅਤੇ ਬਹਿਰਾਮਪੁਰ (ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ) ‘ਚ ਕੁੱਲ 304 ਐਮਐਲਡੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਛੇ ਐਸਟੀਪੀ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਐਸਟੀਪੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਟੈਂਡਰਿੰਗ, ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੀਈਟੀਪੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ 50 ਐਮਐਲਡੀ ਸੀਈਟੀਪੀ ਲਈ 10 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਟੈਂਡਰ ਮੰਗੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ 14 ਸਤੰਬਰ ਹੈ। ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ‘ਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ 25 ਐਮਐਲਡੀ ਸੀਈਟੀਪੀ ਲਈ ਡੀਪੀਆਰ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 15 ਐਮਐਲਡੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਪੁਰ ਸੀਈਟੀਪੀ ਲਈ ₹200.17 ਕਰੋੜ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਣੀਪਤ ‘ਚ ਸੈਣੀ ਕਲੋਨੀ ਨੇੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਡਰੇਨ ਨੰਬਰ 2 ‘ਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ 14 ਯੂਨਿਟਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਡਿਫਾਲਟ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਿੰਡ-ਪੱਧਰੀ ਸੀਵਰੇਜ ਅਤੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੱਤ ਪ੍ਰਗਤੀ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਪਿਓਂਟ, ਚੰਦੌਲੀ, ਕਛਵਾ, ਨਿਗਦੂ ਅਤੇ ਮੰਡੋਲਾ ‘ਚ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਕਟਵਾਲ, ਸੋਨੀਪਤ ‘ਚ ਤਿੰਨ-ਤਾਲਾਬ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੂਬੇ ‘ਚ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਮਰੱਥਾ 650 ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਸੋਨੀਪਤ ਦੇ ਰਾਏ-ਜਾਖੋਲੀ ਵਿਖੇ 400 ਟੀਪੀਡੀ ਪਲਾਂਟ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਮੋਹਨਾ-ਬੱਲਭਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ 100 ਟੀਪੀਡੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਅਨੁਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਐਨਸੀਆਰ ‘ਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ, ਧੂੜ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਹਰੇ ਕਵਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਪਰਿਵਰਤਨ ਯੋਜਨਾ ਪੋਰਟਲ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਟਰੱਕਾਂ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ’ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲੀ ਅਰਜ਼ੀ 22 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਬੈਠਕ ‘ਚ ਯੋਗ ਟਰੱਕ ਅਤੇ ਬੱਸ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਪਰਾਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਐਕਸ-ਸੀਟੂ ਅਤੇ ਇਨ-ਸੀਟੂ ਦੋਵਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਚ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਬਾਇਓਮਾਸ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਾਅ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਵਿਕਾਸ ਏਜੰਸੀ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਵਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਹਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
Read More: ਸੀਐੱਮ ਮੀਟਿੰਗ ਮੋਨੀਟਰਿੰਗ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ
