ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 05 ਮਈ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਹੈ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਦੋ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਨੈਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਾਣੀਪਤ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਪਿੰਡ ਢੰਢੂਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਿਸਾਰ ‘ਚ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੈੱਡ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੱਖਾਂ ਲਈ 8 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਬੇ ‘ਚ ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਲਈ 2000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ‘ਚ ਸ਼ੈੱਡਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਗਊਸ਼ਾਲਾ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ 21 ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਚਕੂਲਾ ਦੇ ਸੁਖਦਰਸ਼ਨਪੁਰ ‘ਚ ਹਰਿਆਣਾ ਗਊ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ, ਪੰਚਗਵਯ-ਅਧਾਰਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਲਾਡਵਾ ‘ਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿਖੇ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮ ਚਾਰਾ ਗ੍ਰਾਂਟ ਵੰਡ ਸਮਾਗਮ ‘ਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਮਨ ਸੈਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਵਿਖੇ ਗਊ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ‘ਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਲਾਡਵਾ ਅਤੇ ਥਾਨੇਸਰ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ 11 ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਗ੍ਰਾਂਟ ਲਈ ਕੁੱਲ 70.24 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਚੈੱਕ ਵੰਡੇ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਲਈ ਚਾਰਾ ਗ੍ਰਾਂਟ ਵੰਡ ਸਮਾਗਮ ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਅੱਜ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਗਊ ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਅੱਜ 11 ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਲਈ ₹70.24 ਲੱਖ ਦੀ ਚਾਰਾ ਸਬਸਿਡੀ ਸਮੇਤ, ਸਾਲ 2025-26 ‘ਚ ਸੂਬੇ ਭਰ ਦੇ 619 ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਲਈ ਕੁੱਲ ₹228.58 ਕਰੋੜ ਦੀ ਚਾਰਾ ਸਬਸਿਡੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 11.5 ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ₹526.45 ਕਰੋੜ ਦੀ ਚਾਰਾ ਸਬਸਿਡੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੇਦਾਂ ‘ਚ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵੇਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਗਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ‘ਚ ਗਊ ਸੇਵਾ, ਗਊ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਗਊ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਾਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਮਧੇਨੂ ਗਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 14 ਰਤਨਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਗਊ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 2026-27 ਦੇ ਬਜਟ ‘ਚ ਸੱਤ ਨਵੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਾ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 2014 ਤੱਕ, ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ 215 ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ 175,000 ਪਸ਼ੂ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 697 ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ 400,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ‘ਚੋਂ 330 ਵਿੱਚ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। 2026-27 ਤੱਕ, ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਸਰਕਾਰ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ₹2 ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ 1% ਫੀਸ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸਟੈਂਪ ਡਿਊਟੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੈਲਟਰ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਲੇ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਸੀਂ 3,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਗਊਆਂ ਵਾਲੇ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ VLDA ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਵੈਟਰਨਰੀ ਕਲੀਨਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਤਾ ਗਊ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਤਿਕਾਰ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਦੇਸੀ ਗਊ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਦਮ ਵੀ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੇਸੀ ਗਊ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ “ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਕੁਲ ਮਿਸ਼ਨ” ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹਰਿਆਣਾ, ਸਾਹੀਵਾਲ ਅਤੇ ਬੇਲਾਹੀ ਗਊਆਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਗਊ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 5,000 ਤੋਂ 20,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਨਸਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਆਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ‘ਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਛੇ ਅਤੇ ਵੱਛੀ 300 ਰੁਪਏ, ਪ੍ਰਤੀ ਗਾਂ 600 ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਲਦ 800 ਰੁਪਏ ਦਾ ਮਾਣਭੱਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ 4 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਜਟ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਗਊ ਆਸ਼ਰਮ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Read More: ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ‘ਚ ਡੇਂਗੂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿੰਗਲ ਡੋਨਰ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਰਿਆਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਬਾ ਬਣਿਆ
