ਪਟਨਾ, 22 ਅਗਸਤ, 2026: ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਝਾਅ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਮੰਗਵਾਉਣ ਲਈ “ਪਾਟਲੀਪੁੱਤਰ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ 2047” ਦਾ ਖਰੜਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਅੱਜ ਪਟਨਾ ਦੇ ਊਰਜਾ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਖੇ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨਿਤੀਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਬੈਠਕ ਹੋਈ।
ਬੈਠਕ ‘ਚ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਵਿਨੇ ਕੁਮਾਰ, ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸੰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਆਰ. ਪੁਡਕਲਕੱਟੀ, ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ-ਕਮ-ਸੈਕਟਰੀ, ਅਨੀਮੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਪਰਾਸ਼ਰ, ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਹਾਊਸਿੰਗ ਬੋਰਡ-ਕਮ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ, ਨੀਲੇਸ਼ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੇਵਰੇ, ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਪਟਨਾ ਨਗਰ ਨਿਗਮ, ਯਸ਼ਪਾਲ ਮੀਨਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ, ਸ਼ਾਹਿਦ ਪਰਵੇਜ਼, ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ, ਅਤੇ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਸਮੇਤ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟਾਊਨ ਐਂਡ ਰੀਜਨਲ ਪਲਾਨਿੰਗ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਦੇ ਨਗਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, CREDAI ਬਿਹਾਰ, ਬਿਹਾਰ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਬਿਹਾਰ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ, ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਬੈਂਕਰਜ਼ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਬੈਂਕਾਂ, ITPI, IIA, ਅਤੇ IEI ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਪਾਟਲੀਪੁੱਤਰ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਵਿਕਾਸ ਮਾਡਲ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੁਝਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਧਦੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਇਸ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ‘ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਾਟਲੀਪੁੱਤਰ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਵਰਗੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਪਟਨਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ। ਬਿਹਾਰ ‘ਚ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅੱਜ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਟੀਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਆਪਕ, ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਗਠਿਤ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸੜਕਾਂ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ, ਬਾਜ਼ਾਰ, ਪਾਰਕ, ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ, ਸੀਵਰੇਜ, ਡਰੇਨੇਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਲੋਕ ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੋਣਗੇ।
ਪਾਟਲੀਪੁੱਤਰ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਖੇਤਰ ਨੌਂ ਬਲਾਕਾਂ ‘ਚ 273 ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਨਪੁਨ, ਨੌਬਤਪੁਰ, ਮਸੌੜੀ, ਫਤੂਹਾ, ਸੰਪਤਚਕ, ਪਟਨਾ ਦਿਹਾਤੀ, ਧਨਰੂਆ, ਦਾਨੀਆਵਾਨ ਅਤੇ ਫੁਲਵਾੜੀ ਬਲਾਕਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਨ ‘ਚ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਨੌਬਤਪੁਰ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ (ਅੰਸ਼ਕ) ਅਤੇ ਪੁਨਪੁਨ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ (ਪੂਰਾ)ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਾਟਲੀਪੁੱਤਰ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਖੇਤਰ ਲਗਭਗ 81,730 ਏਕੜ ਹੈ। ਇਸ ‘ਚ 3,008 ਏਕੜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ ਪੁਨਪੁਨ ਬਲਾਕ ਦੇ 19 ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾ, ਭੂਮੀ ਵਰਤੋਂ ਯੋਜਨਾ, ਅਤੇ ਟਾਊਨ ਪਲੈਨਿੰਗ ਯੋਜਨਾ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੂਲਿੰਗ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੁਲ੍ਹਾ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਲਾਗੂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ‘ਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹਿਮਤੀ-ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਪਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ‘ਚ TOD (ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ), ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ, ਪੈਦਲ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜ਼ਮੀਨੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਬਿਹਤਰ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਾਹਨ-ਨਿਰਭਰ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੈਕਟਰ ਪਾਰਕਾਂ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪਾਰਕਾਂ, ਗ੍ਰੀਨ ਕੋਰੀਡੋਰਾਂ, ਖੇਡ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਰਾਹੀਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੁਝਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਹਾਰਕ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਨਪੁਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪਟਨਾ ਦੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ, ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੀਵੰਤ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਵਿਕਾਸ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ।
Read More: ਪੱਛਮੀ ਚੰਪਾਰਣ ‘ਚ ਡੁਮਰੀ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਖਾਦ ਵੇਚ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮਾਡਲ
