ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 18 ਜੁਲਾਈ 2026: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਵਾਂ-ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰੀਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਤੱਕ, ਔਰਤਾਂ ਗੁਣਗੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਡਿਜੀਟਲ ਰੁਝਾਨ ‘ਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨੀਤੀ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ, ਬਜਟ ਵੰਡ, ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਖੁਦ ਕਿਸੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਬਣ ਜਾਣ।
ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਸਕੀਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਾਮੇਡੀ ਰੀਲਾਂ, ਡਾਂਸ ਵੀਡੀਓ, ਲਿਪ-ਸਿੰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟਾਂ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ‘ਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਗੈਨਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮਹਿਲਾ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਖੁਦ ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਆਡੀਓ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੀਲ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸਥਾਨਕ ਬੋਲੀ ‘ਚ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ‘ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ “ਟੂੰ ਟੂੰ’” ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੁਣ ਘਰਾਂ, ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਔਰਤਾਂ ਸਕੀਮ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਚਾਰਕਾਂ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਾਇਰਿਆਂ ‘ਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ-ਫੁਲਕੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਸਾ-ਮਜ਼ਾਕ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਕੀਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾ ਚਰਚਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੋਰੰਜਕ, ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਡਿਜੀਟਲ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੀਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕਿਵੇਂ ਜਨ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਵੀਡੀਓ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੁਣ ਮਨੋਰੰਜਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲੋਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਚਾਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਲੋਕ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਵਾਂ-ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ ਇਸ ਮਾਪਦੰਡ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਅਤੇ, ਅਣਜਾਣੇ ‘ਚ, ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ‘ਚ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਬਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਕਸਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਏਜੰਸੀਆਂ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੀਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Read More: PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਬਕਾਏ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਆਸਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ: ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ
