ਲਖਨਊ, 14 ਜੁਲਾਈ : ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਿਆਰ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਇਆਕਲਪ’ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ‘ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਲੰਕਾਰ’ ਸਦਕਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਆਧੁਨਿਕ ਪਖਾਨੇ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ, ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ (ਲੈਬਾਂ), ਸਮਾਰਟ ਕਲਾਸਰੂਮ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਦਿਅਕ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਿਆ ਹੈ।
‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਇਆਕਲਪ’ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਵੱਡਾ ਅਸਰ
ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਇਆਕਲਪ’ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 1.32 ਲੱਖ ਕੌਂਸਲ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2017-18 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸਿਰਫ਼ 36% ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਵੱਧ ਕੇ 96.30% ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ 3.42 ਲੱਖ ਡੈਸਕ ਅਤੇ ਬੈਂਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1.30 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੂਲ ਹੁਣ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟ ਕਲਾਸਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 4.50 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (FLN) ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਾਰੇ 75 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 150 ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਡਲ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਸਕੂਲ’ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 141 ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਚੋਣ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 75 ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਭਿਊਦਿਆ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਸਕੂਲ’ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਬੇ ਦੇ 746 ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਬਾਲਿਕਾ ਵਿਦਿਆਲਿਆ (KGBV) ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਕੂਲ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸਨ।
‘ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਲੰਕਾਰ’ ਨਾਲ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
‘ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਲੰਕਾਰ’ ਤਹਿਤ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 29,216 ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2,383 ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ 590 ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 778 ਆਈ.ਸੀ.ਟੀ. (ICT) ਲੈਬਾਂ ਅਤੇ 1,236 ਸਮਾਰਟ ਕਲਾਸਰੂਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
NEP 2020 ਦੇ ਤਹਿਤ PM SHRI ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ
ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 1,722 ‘ਪੀਐਮ ਸ਼੍ਰੀ’ (PM SHRI) ਸਕੂਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (NEP) 2020 ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਧਨਾਂ, ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਮ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਮੋਨਿਕਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਸਾਡਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਬੱਚੇ ਤੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਇਆਕਲਪ’ ਅਤੇ ‘ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਲੰਕਾਰ’ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਮਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Read More : ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲਾ : NIA ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਹਾਫਿਜ਼ ਸਈਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੈਰ-ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਵਾਰੰਟ ਜਾਰੀ
