6 ਜੁਲਾਈ 2026: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ 17.56 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 90% ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (amritsar) ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਵਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ 2024 ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਕੜਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2023 ਵਿੱਚ, 2,272 ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ 2024 ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ 2,671 ਹੋ ਗਈ। 2020 ਵਿੱਚ, 1,884 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, 2021 ਵਿੱਚ, 1,830 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ, 2,336 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਣੇਪਾ, ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ, ਲਾਗ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਘਾਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ, ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਦਸਤ ਵੀ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ 17.12% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। 2023 ਵਿੱਚ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1.20 ਲੱਖ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।
ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। 2024 ਦੌਰਾਨ, ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ 258 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 2,413 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਤ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਉਪ-ਵਿਭਾਗੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਪੀਜੀ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬਾਂਡ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ, ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ, ਸਫਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਾਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਈ ਉਪਾਅ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 835 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ 368 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2024 ਦੌਰਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 835 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ 368 ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 348 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਇੱਥੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਬਾਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ:
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ – ਮੌਤਾਂ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ – 835
ਬਰਨਾਲਾ – 18
ਬਠਿੰਡਾ – 187
ਫਰੀਦਕੋਟ – 169
ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ – 32
ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ – 5
ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ – 8
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ – 32
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ – 60
ਜਲੰਧਰ – 368
ਕਪੂਰਥਲਾ – 12
ਲੁਧਿਆਣਾ – 348
ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ – 12
ਮਾਨਸਾ – 5
ਮੋਗਾ – 55
ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ – 15
ਪਠਾਨਕੋਟ – 36
ਪਟਿਆਲਾ – 331
ਰੂਪਨਗਰ – 4
ਸੰਗਰੂਰ – 16
ਮੋਹਾਲੀ – 87
ਐਸ ਬੀ ਐਸ ਨਗਰ – 25
ਤਰਨਤਾਰਨ – 11
Read More: Health: ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੱਖੋ ਖ਼ਾਸ ਖਿਆਲ, ਕੀਤੇ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਇਹ ਗਲਤੀ ?
