ਲਖਨਊ, 21 ਅਗਸਤ 2026: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ‘ਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਿੱਥੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੀ ਰਸਮੀਤਾ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟਾਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪੁਲ ਉੱਭਰਿਆ।
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼-ਜਾਪਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ‘ਭਵਿੱਖ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ’, ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਯਾਮਾਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਦੇ 13 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਯੂਪੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਅਤੇ ਯਾਮਾਨਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਕੋਟਾਰੋ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਗੱਲਬਾਤ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਜਾਪਾਨ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਝਲਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਨੀਂਹ ਅੱਜ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਯਾਮਾਨਾਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਖਨਊ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਮਰੁਤਬਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਾਪਾਨੀ ਸਵਾਗਤ ਸੰਬੰਧੀ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਨਿਮਰ ਜਾਪਾਨੀ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਸ਼ੁਭ ਸਵੇਰ’।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਲਖਨਊ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ 25 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ‘ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਿਲ ਦੀ ਧਰਤੀ’ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਅਯੁੱਧਿਆ, ਅਵਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮਥੁਰਾ ਵੀ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰਨਾਥ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਸਾਰਨਾਥ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਨੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ, ਦੋ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲਾ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ 75 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਬਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਰਜਬਲ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਾਪਾਨੀ ਬੱਚੇ ਸਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਉੱਤਮਤਾ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। “ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਲਖਨਊ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਜਾਪਾਨੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮਾਨਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ”।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਫੇਰੀ ਨੇ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ, ‘ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ’ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਦਰਸ਼ਨ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਅਤੇ ਦੋਸਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।”
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਜੀਵਨ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ‘ਇਕੀਗਾਈ’, ਟੀਮ ਵਰਕ, ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਸਫਾਈ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦਤਾ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਕਸਚੇਂਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ‘ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ’ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੰਦਰ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ “ਆਪਣੇ” ਅਤੇ “ਦੂਜੇ” ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਇੱਕ ਤੰਗ-ਮਨ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਉਦਾਰ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ‘ਸਬਕਾ ਸਾਥ, ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ, ਸਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਬਕਾ ਪ੍ਰਯਾਸ’ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ‘ਚ ਵੀ ਇਹੀ ਭਾਵਨਾ ਝਲਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਪਾਨ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਸਵੈ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਗੁਣਵੱਤਾ, ਟੀਮ ਵਰਕ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ‘ਚ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ‘ਚ ਇਸਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਆਬਾਦੀ, ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਜਪਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਲਾਭ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣਗੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ, ਪਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਾਹਰ, ਕਲਾਕਾਰ, ਖੇਡ ਚੈਂਪੀਅਨ, ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਿੱਖਣ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ, ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਲਾਸਰੂਮਾਂ, ਕੈਂਪਸਾਂ, ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਇਹ ਬੱਚੇ ਕੱਲ੍ਹ ਭਾਰਤ-ਜਾਪਾਨ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਦੂਤ ਬਣਨਗੇ”। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਜਪਾਨੀ ਵਿੱਚ ‘ਅਰਿਗਾਟੋ ਗੋਜ਼ਾਈਮਾਸੂ’ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ’।
ਯਾਮਾਨਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਕੋਟਾਰੋ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਖਨਊ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਜਾਪਾਨੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ‘ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ’ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਾਮਾਨਾਸ਼ੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜਪਾਲ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੀਟਿੰਗ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਮੀਦ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇਕੱਠੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗੀ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਨਿੱਘੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਤਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਈਸ਼ਾਨ ਨੇ ‘ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦਸ਼ਰਥ ਕੇ ਨੰਦਨ…’ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲਖਨਊ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਅਕਸ਼ਰਾ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲੱਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਆਇਆ। ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬੱਚੇ ‘ਡੋਰੇਮੋਨ’ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜਾਪਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਜ਼ਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤ ਆਉਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਾਸ ਅਨੁਭਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦੋਸਤਾਨਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਦੇਖਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਟੋਕੀਓ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੁੰਦਰ ਸੰਗਮਰਮਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦਾ ਪੁਲ ਬਣੀਏ। ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਹੋਇਆ ਅਨੁਭਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰਹੇਗਾ।”
ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਿਆਗੀ ਮੋਟੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੱਲਬਾਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਮੈਂ ਯਾਮਾਨਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਨੁਭਵ ਸੀ। ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ‘ਬਿੰਦੀ’ ਵੀ ਪਹਿਨੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਸੰਦ ਆਇਆ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਭਾਰਤ-ਜਾਪਾਨ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹਾਂ।”
ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਓਰੀਗਾਮੀ ਦੀ ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਓਰੀਗਾਮੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਭੇਟ ਕੀਤੀਆਂ। ਛੋਟੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ: ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਉਮੀਦ।
ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਨੇ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੈਲਫੀ ਵੀ ਲਈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟਾਂ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਇਸ ਪਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਿਆਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ‘ਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਬਣ ਗਿਆ। 13 ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਓਰੀਗਾਮੀ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
