ਪਟਨਾ, 02 ਜੁਲਾਈ 2026: ਬਿਹਾਰ ਨੂੰ ਟੀਬੀ-ਮੁਕਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾਲ, ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਪ੍ਰਤਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੇ ‘ਟੀਬੀ-ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਮੁਹਿੰਮ’ ਤਹਿਤ ਸੂਬੇ ‘ਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਟੀਬੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਸਮੀਖਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ‘ਚ ਕੁੱਲ ਟੀਚਾ ਆਬਾਦੀ 2.76 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ 14%, ਭਾਵ 0.39 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ‘ਚ ਅਜੇ ਵੀ 20% ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਕਵਰੇਜ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ 14 ਅਗਸਤ, 2026 ਤੱਕ ਸੂਬੇ ‘ਚ 1 ਕਰੋੜ ਟੀਬੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦੇ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਸ਼ਨ ਮੋਡ ‘ਚ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਬੰਧਤ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਾਲਮੇਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼:-
ਹਰੇਕ ਬਲਾਕ ਲਈ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਟੀ ਕੁਲੈਕਟਰ ਜਾਂ ਨੋਡਲ ਅਫਸਰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੇਗਾ (ਰਾਜ ਦਾ ਕੁੱਲ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਟੀਚਾ 9.42 ਲੱਖ ਹੈ)।
ਸੂਬੇ ‘ਚ ਉਪਲਬੱਧ ਸਾਰੀਆਂ 674 ਆਰਬੀਐਸਕੇ ਮੋਬਾਈਲ ਸਿਹਤ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਕੂਲਾਂ, ਹੋਸਟਲਾਂ, ਮਹਾਦਲਿਤ ਕਲੋਨੀਆਂ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਕੈਂਪ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਕਸ਼ੇ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਡੇਟਾ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਐਂਟਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ: ਸੈਕੰਡਰੀ/ਹਾਈ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਸਤੂਰਬਾ ਗਾਂਧੀ ਬਾਲਿਕਾ ਵਿਦਿਆਲਿਆਂ ‘ਚ ਮੋਬਾਈਲ ਸਿਹਤ ਟੀਮਾਂ ਭੇਜ ਕੇ 100% ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ: ਵਿਕਾਸ ਮਿੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ‘ਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਪਾਂ ‘ਚ ਲਿਆਓ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲਾਂ ‘ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਓ।
ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ: ਜੀਵਿਕਾ ਦੀਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ (SHGs) ਦੀਆਂ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਟੀਬੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਅਰੋਗਿਆ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੈਂਪਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੋ।
ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਵਿਭਾਗ: ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਪੱਧਰੀ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (PRIs) ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣ (ਨਿਕਸ਼ੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣਨ) ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ।
ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਰਣਨੀਤੀ:-
ਹਰੇਕ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ (HWC) ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਸਿਹਤ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 100 ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟੀਬੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ TruNAAT ਅਤੇ CBNAAT ਵਰਗੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ-ਲਾਈਨ ਟੈਸਟ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਥੁੱਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਫਾਲੋ-ਅੱਪ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਐਕਸ-ਰੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਸਥਿਰ ਐਕਸ-ਰੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਐਕਸ-ਰੇ ਅਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜੀਆਂ ਐਕਸ-ਰੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 50 ਐਕਸ-ਰੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
ਸਾਰੇ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਟੀਬੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ‘ਵਿਭਿੰਨ ਟੀਬੀ ਕੇਅਰ’ (BMI, Hb%, BP, ਸ਼ੂਗਰ ਟੈਸਟਿੰਗ, ਆਦਿ) ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਿਕਸ਼ੇ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰੋ।
ਨਿਕਸ਼ੇ ਮਿੱਤਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸਹਾਇਤਾ:-
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਦਮਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ IOCL, NTPC, POWERGRID, BSPTCL, ਆਦਿ) ਅਤੇ ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਿਕਸ਼ੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ “ਭੋਜਨ ਟੋਕਰੀਆਂ” ਦੀ 100% ਵੰਡ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ‘ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਢਿੱਲ-ਮੱਠ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ 14 ਅਗਸਤ, 2026 ਤੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਨੂੰ ਟੀਬੀ-ਮੁਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨਗੇ।
Read More: Patna News: ਮਿਲਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੰਭਾਲ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ
