ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 12 ਸਤੰਬਰ 2026: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਕੇ.ਏ.ਪੀ. ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਜਨਗਣਨਾ 2027 ਲਈ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਜਨਗਣਨਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੌਥੀ ਬੈਠਕ ਹੋਈ। ਬੈਠਕ ‘ਚ ਸਟੇਟ ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਥੋਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਐਸ.ਐਲ.ਸੀ.ਸੀ. ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ/ਕਮਿਸ਼ਨਰ-ਕਮ-ਮੁੱਖ ਜਨਗਣਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਪੀ.ਸੀ.ਓ.) ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਬੈਠਕ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਕੇ.ਏ.ਪੀ. ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੀ.ਸੀ.ਓ. ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਫੀਲਡ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 15 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਬਲਾਕਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰਾਂ/ਗਣਨਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ 30 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ 10 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ।
ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗਿਣਤੀ ਬਲਾਕਾਂ ਦੇ ਗਠਨ, ਬੇਘਰ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਹਰੇਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪੀਸੀਓ, ਐਸਡੀਐਮ ਅਤੇ ਚਾਰਜ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਐਸਡੀਐਮ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਜਨਗਣਨਾ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪੀਸੀਓ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਵਰੇਜ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਮੀ ਦੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਜਨਗਣਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੇਘਰ ਆਬਾਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਠੋਸ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਘਰਾਂ, ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ, ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿਕਸਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ, ਨਿਯਮਤ ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਨ ਮੋਡ ‘ਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸਕੱਤਰ-ਕਮ-ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ‘ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜਨਗਣਨਾ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਮਾਣਭੱਤੇ ਦੀ ਤਰਜੀਹੀ ਅਦਾਇਗੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ। ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਜਨਗਣਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਬਜਟ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਫੰਡ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਜਨਗਣਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਸਵੈ-ਗਣਨਾ ਅਤੇ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ SLCCC ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅੰਤਰ-ਵਿਭਾਗੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ‘ਚ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਡਾ. ਨਵਜੋਤ ਖੋਸਾ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਜਨਗਣਨਾ ਸੰਚਾਲਨ, ਪੰਜਾਬ, ਅਤੇ ਕਨਵੀਨਰ, SLCCC, ਨੇ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ, ਭਾਵ, ਹਾਊਸ ਲਿਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਹਾਊਸਿੰਗ ਜਨਗਣਨਾ (HLO), ਸੂਬੇ ‘ਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਨਵੀਨਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 5 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਐਸ.ਓ. 4919(ਈ) ਰਾਹੀਂ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਸ਼ਡਿਊਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਵੈ-ਗਣਨਾ 16 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ, ਆਬਾਦੀ ਗਣਨਾ 1 ਦਸੰਬਰ, 2026 ਤੋਂ 4 ਜਨਵਰੀ, 2027 ਤੱਕ, ਅਤੇ ਸੋਧ ਦੌਰ 5 ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 9 ਜਨਵਰੀ, 2027 ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਹਵਾਲਾ ਮਿਤੀ 5 ਜਨਵਰੀ, 2027 ਨੂੰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ 12 ਵਜੇ, ਯਾਨੀ 00:00 ਵਜੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਇਸ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਰਾਜ ਗਜ਼ਟ ‘ਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਮਾਸਟਰ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ 9 ਤੋਂ 12 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ NITTTR, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਚਾਰਜ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ 15 ਤੋਂ 18 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫੀਲਡ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰਾਂ ‘ਤੇ 21 ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਾਰਜ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਗਿਣਤੀਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ 5 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 10 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਬੈਠਕ ‘ਚ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਨਗਣਨਾ 2027 ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਡਿਜੀਟਲ ਜਨਗਣਨਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਇੱਕ BYOD ਮਾਡਲ ‘ਤੇ, ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ, 16 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ‘ਚ ਉਪਲਬਧ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਗਣਨਾ ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ CMMS ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। PCO ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ-ਵਾਰ ਸਵੈ-ਗਣਨਾ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ-ਕਮ-ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ ਘਣਸ਼ਿਆਮ ਥੋਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੀ.ਸੀ.ਓ. ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕਰਨ ਕਿ ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਚਾਰਜ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਨਗਣਨਾ ਹੈਂਡਬੁੱਕ (ਡੀ.ਸੀ.ਐਚ.ਬੀ.), ਪਿੰਡ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ, ਅਤੇ ਟਾਊਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ। ਇਸ ਸਬੰਧ ‘ਚ ਇੱਕ ਪਾਲਣਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Read More: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 3 IAS ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ
