ਹਰਿਆਣਾ, 08 ਸਤੰਬਰ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਵਿੱਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਅਨੁਰਾਗ ਰਸਤੋਗੀ ਨੇ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ (SLCC) ਦੀ 16ਵੀਂ ਬੈਠਕ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਬੈਠਕ ‘ਚ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸੁਭਾਅ, ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਸਾਈਬਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬੈਠਕ ‘ਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ PACL ਲਿਮਟਿਡ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ 36 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ₹3,864 ਕਰੋੜ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਵੇਕ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਚੇਤ ਪੋਰਟਲ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ, ਜੋ ਕਿ ਅਨਿਯਮਿਤ ਵਿੱਤੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, 25 ਜੂਨ, 2026 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਹੁਣ 13 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ‘ਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ‘ਚ ਦਿਵੀਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਪਹੁੰਚਯੋਗਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਚੇਤ ਪੋਰਟਲ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਬੈਠਕ ‘ਚ ਆਨਲਾਈਨ ਗੇਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਰਗੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਖਤਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਨੇ ਨਕਲੀ ਗੇਮਿੰਗ ਇਨਾਮਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਦੁਆਰਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਭੁਗਤਾਨ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੌਕਸੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਤ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਹੱਬ (ਆਰਬੀਆਈਐਚ) ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ “ਮੂਲਹੰਟਰ.ਏਆਈ” ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਧੋਖਾਧੜੀ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ “ਮੂਲ ਖਾਤਿਆਂ” ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 31 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ‘ਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ 25,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿੱਤੀ ਸਾਖਰਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ‘ਚ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਯੂਟਿਊਬ ‘ਤੇ “ਆਰਬੀਆਈ ਟਾਕਸ: ਮਨੀ ਟੂ ਪਾਲਿਸੀ” ਪੋਡਕਾਸਟ ਲੜੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
Read More: ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ ਠੇਕਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੇ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ ‘ਚ ਵਾਧਾ
