ਪਟਨਾ, 31 ਮਾਰਚ 2026: ਬਿਹਾਰ (bihar) ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਕੱਲ੍ਹ, 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੂੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਗਿੱਲੇ ਕੂੜੇ ਦੀ ਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਵੇਂ ਠੋਸ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਿਯਮ, 2026 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਨਾ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਮੁਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਪਟਨਾ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਨਵੇਂ ਘਰ-ਘਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕੱਲ੍ਹ, 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ। ਹੁਣ, ਘਰੇਲੂ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ, ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਿੱਲਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕੂੜੇ ਦੇ ਵਾਹਨ ਹੁਣ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਣਗੇ।
ਜੇਕਰ ਘਰੇਲੂ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਫਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ 100% ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਫਾਈ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਵੇਂ ਰੰਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਟਨਾ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਕੁੱਲ 225 ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਛੇ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ 375 ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਧਣਗੇ।
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਨਿਗਮ ਕੋਲ 373 ਬੰਦ ਟਿੱਪਰ ਅਤੇ 150 ਸੀਐਨਜੀ ਟਿੱਪਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 327 ਵਾਹਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ। ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਨਿਗਮ 225 ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 150 ਬੰਦ ਟਿੱਪਰ ਅਤੇ 75 ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਟਿੱਪਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰੰਗ-ਕੋਡ ਵਾਲੇ ਡੱਬਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ। 20,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰ ਵਾਲੇ ਜਾਂ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੂੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਲਕ ਵੇਸਟ ਜਨਰੇਟਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ, ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਹਾਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿੱਲੇ ਕੂੜੇ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ, ਗਲਤ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਭੁਗਤਾਨ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰੇਗਾ।
ਰੰਗ ਦੁਆਰਾ ਡੱਬਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੋ
1. ਹਰਾ: ਗਿੱਲਾ ਕੂੜਾ – ਰਸੋਈ ਦਾ ਕੂੜਾ, ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਛਿਲਕੇ
2. ਨੀਲਾ: ਸੁੱਕਾ ਕੂੜਾ – ਪਲਾਸਟਿਕ, ਕਾਗਜ਼, ਧਾਤ, ਕੱਚ
3. ਲਾਲ: ਸੈਨੇਟਰੀ ਕੂੜਾ – ਡਾਇਪਰ, ਸੈਨੇਟਰੀ ਨੈਪਕਿਨ
4. ਕਾਲਾ: ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਖਭਾਲ ਕੂੜਾ – ਬਲਬ, ਪੇਂਟ, ਦਵਾਈਆਂ, ਈ-ਕੂੜਾ
Read More: 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਬਿਹਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ਾ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ
