ਮੋਹਾਲੀ 13 ਮਈ 2026: ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ (punjab police) ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਮਾਂਡ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਸੈਂਟਰ (ICCC) ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੁਸੀਬਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਤੱਕ, ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਹੁਣ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ‘ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੰਜਾਬ’ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (DGP) ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਮਾਂਡ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਸੈਂਟਰ (ICCC) ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 259 ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 1,700 ਉੱਚ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਹੱਬ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਲੰਧਰ ਵੀ ICCC ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ 1,007 ਹਾਈ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਕੈਮਰੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਨੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ₹1 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ₹2 ਲੱਖ ਦੀ ਨਕਦੀ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਡਕੈਤੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 12 ਜੰਕਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਫੁਟੇਜ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਭੱਜਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੁਕਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ।
ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਾਲੀਆ ਦੇ ਘਰ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਗ੍ਰਨੇਡ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਜਾਂਚਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਅਪਰਾਧ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਲੰਧਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਟ੍ਰੇਲ ਬਣਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੁਟੇਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭੱਜਣ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ₹3,500 ਦੇ ਔਨਲਾਈਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉੱਚ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਟਰੈਕਿੰਗ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨੇ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸੰਤੋਖਪੁਰਾ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਘਰ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 12 ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਹਾਈ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗੋਲੀਬਾਰੀ। ICCC ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿੱਜੀ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਮਾਰਕਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਟਰੇਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਹਥਿਆਰ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਤਵਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ “ਲੱਕੀ” ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ICCC ਨੇ ਪਛਾਣ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਹੂਡੀ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ‘ਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਿਰੋਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਡਿਜੀਟਲ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੁਲਿਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਹਰਨਾਮਦਾਸ ਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ‘ਤੇ ਵੈਸਟਰਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨਕਦੀ ਡਕੈਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੇ ₹1.08 ਲੱਖ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਪਛਾਣਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੈਮਰਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ।
ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੁੱਲ 982 ਫਿਕਸਡ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 15 ਕੈਮਰੇ ਪੈਨ-ਟਿਲਟ-ਜ਼ੂਮ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਗਰਮ ਟਰੈਕਿੰਗ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਮੈਚਿੰਗ ਲਈ 10 ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਹੱਬਾਂ ‘ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 20 ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਹੌਟਸਪੌਟ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਸੈਂਸਰ ਹਨ। ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਆਪਰੇਟਰ “ਲਾਲ ਕਮੀਜ਼,” “ਚਿੱਟੀ ਐਸਯੂਵੀ,” ਜਾਂ “ਵਾਹਨ ਦੀ ਗਤੀ” ਵਰਗੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਫੁਟੇਜ ਸਕੈਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਡੀਜੀਪੀ ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ੀਰੋ-ਟੌਲਰੈਂਸ ਨੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਫਲ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਆਈਸੀਸੀਸੀ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਪਰਾਧ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।”
ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਲਗਾਤਾਰ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਮਰਾ ਫੀਡਾਂ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਕੱਠਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਭੀੜ ਦੇ ਗਠਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ, ਤੁਰੰਤ ਮੈਨੂਅਲ ਸਮੀਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਜਲੰਧਰ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਧਨਪ੍ਰੀਤ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.ਸੀ. ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ‘ਦਿਮਾਗ’ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੱਚੇ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਉਪਯੋਗੀ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ‘ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਪੈਨ’ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਰਾਹੀਂ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਘਣਤਾ, ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਹੌਟਸਪੌਟਸ, ਅਤੇ ਮਿਉਂਸਪਲ ਸੈਂਸਰ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਜੀਆਈਐਸ-ਅਧਾਰਤ ਇੰਟਰਫੇਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੁਲਿਸ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਅਤੇ ਮਿਉਂਸਪਲ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਹੋਰ ਵਧਿਆ ਹੈ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ ਨੇ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅਨਸਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.ਸੀ. ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।”
Read More: ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹ: ਅਰੋੜਾ
