ਬਿਹਾਰ, 04 ਨਵੰਬਰ 2026: ਅੱਜ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਪ੍ਰਤਿਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਸੂਬੇ ‘ਚ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਰੋਗ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮਨਾਹੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਐਨਡੀਪੀਐਸ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਬੈਠਕ ਹੋਈ। ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੈਠਕ ‘ਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਪ੍ਰੀਤਾ ਵਰਮਾ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ (ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਭਾਗ), ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ, ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ), ਰਤਨਾ ਸੰਜੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ (ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਭਾਗ),ਕਸ਼ਤਰਨਿਲ ਸਿੰਘ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਬੈਠਕ ‘ਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 2026 ਵਿੱਚ (27 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ) NDPS ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਕੁੱਲ 4,232 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 6,104 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2025 ‘ਚ ਕੁੱਲ 2,583 ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ 3,562 ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੈ। 2023 ਤੋਂ 27 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਸੂਬੇ ਭਰ ‘ਚ ਕੁੱਲ 11,347 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 13,543 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
2026 ਦੌਰਾਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ‘ਚ 46,549.95 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਗਾਂਜਾ, 149.696 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈਰੋਇਨ/ਬ੍ਰਾਊਨ ਸ਼ੂਗਰ/ਸਮੈਕ, 11,56,380 ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਪਸੂਲ, 4,92,870 ਨਸ਼ੀਲੇ ਟੀਕੇ ਅਤੇ ਕੋਡੀਨ-ਯੁਕਤ ਖੰਘ ਦੀ ਸ਼ਰਬਤ (CBCS) ਦੀਆਂ 5,11,988 ਬੋਤਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਤੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ, ਅਰਰੀਆ (10,573 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ), ਸੁਪੌਲ (8,813 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਅਤੇ ਮਧੂਬਨੀ (4,483 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਗਾਂਜਾ ਜ਼ਬਤੀ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਟਨਾ (24.1 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਅਤੇ ਪੂਰਨੀਆ (20 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਹੈਰੋਇਨ ਜ਼ਬਤੀ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਿਹਾਰ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਨਸ਼ਟਤਾ 2025 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2026 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10.1 ਗੁਣਾ ਵਧ ਕੇ 25,247 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੋ ਗਈ। 2025-26 ਫਸਲ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਫੀਮ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵਿਰੁੱਧ 37 ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ 198 ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 512,235 ਏਕੜ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਫੀਮ ਦੀ ਫਸਲ ਤਬਾਹ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਸ ‘ਚ ਇਕੱਲੇ ਗਯਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ‘ਚ 508,755 ਏਕੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਸੂਬੇ ‘ਚ 10 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ 2021 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ, ਕੁੱਲ 1,652 ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ 2,225 ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਦਤਨ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੀਆਈਟੀ-ਐਨਡੀਪੀਐਸ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ 132 ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ 3 ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਪਾਰਕ ਮਾਤਰਾ ਦੇ 231 ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ 417 ਜਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਨਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲਈ “ਮਾਨਸ” ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ, 3,718 ਇਨਪੁਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ‘ਤੇ 138 ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, “ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਬਿਹਾਰ ਅਭਿਆਨ 2026” 27 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਤੋਂ 26 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ 500 ਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ “ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਜ਼ੋਨ” ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਬੈਠਕ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮੀਖਿਆ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਮਾਸਿਕ NCORD ਬੈਠਕਾਂ, ਸਾਰੇ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ‘ਚ ਸਮਰਪਿਤ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਵਾਰਡਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਫੋਰਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਤ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਜਾਂਚਾਂ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਸੂਬੇ ‘ਚ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ “ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਬਿਹਾਰ ਮੁਹਿੰਮ” ਅਤੇ “ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਜ਼ੋਨ” ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਤ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ‘ਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਪਰਾਧ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਸੂਚਿਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਜ ਬਣਾਉਣ ‘ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Read More: ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਪੰਕਜ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੰਬਿਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਛੇਤੀ ਨਿਪਟਾਰੇ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ
