2 ਜੂਨ 2026: ਯੂਐਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਸ਼ੀਅਨਿਕ ਐਂਡ ਐਟਮੌਸਫੀਅਰਿਕ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (NOAA) ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਐਲ ਨੀਨੋ (El Nino) ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ਾਂਤ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਹਰੀਕੇਨ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਐਲ ਨੀਨੋ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ 55 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਹਰੀਕੇਨ ਸੀਜ਼ਨ ਜੂਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰੀਕੇਨ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਲ ਨੀਨੋ ਮੱਧ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਤਹ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਗਰਮ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਬਾਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ, ਸੋਕੇ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਸਮੀ ਵਰਤਾਰਾ ਆਪਣੇ ਸਰਗਰਮ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਗਲੋਬਲ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਐਲ ਨੀਨੋ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਐਲ ਨੀਨੋ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਰ 2 ਤੋਂ 7 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 9 ਤੋਂ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਲਾ ਨੀਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ। ਐਲ ਨੀਨੋ ਦੌਰਾਨ, ਹਵਾਵਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪਾਣੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਮਰੀਕੀ ਤੱਟਾਂ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਹਰੀਕੇਨ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹਰੀਕੇਨ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਲ ਨੀਨੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਫਰੀਕਾ, ਅਤੇ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਬੇਸਿਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਗੇ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਗਰਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਇਸਦਾ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ?
ਐਲ ਨੀਨੋ ਦਾ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Read More: ਮੌਸਮ ਅਣਕਿਆਸਿਆ ਰਿਹਾ, ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ‘ਚ ਗਰਜ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਪਿਆ
