ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ 2026: ਇਤਿਹਾਸ, ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਕਦੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ?

Dussehra 2026, 8 ਅਕਤੂਬਰ 2026: ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਜਯਾਦਸ਼ਮੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬੁਰਾਈ ਉੱਤੇ ਚੰਗਿਆਈ, ਅਧਰਮ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Dussehra 2026: ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ 2026 ਕਦੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ?

ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ 20 ਅਕਤੂਬਰ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਦਿਨ ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮਲੀਲਾ, ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Dussehra 2026: ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕੀ ਹੈ?

ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸ ਰਾਮਾਇਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।

ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Dussehra 2026: ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਕਿਉਂ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਵਣ, ਮੇਘਨਾਦ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪੁਤਲੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਤਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ ਦੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਬੁਰਾਈ, ਅਹੰਕਾਰ, ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਅਨਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਅਤੇ ਨੇਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Dussehra 2026: ਰਾਮਲੀਲਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਦਾ ਮੇਲਾ

ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਮਲੀਲਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੱਡੇ ਮੇਲੇ ਵੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਮਲੀਲਾ ਅਤੇ ਪੁਤਲਾ ਦਹਨ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਖਾਸ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Dussehra 2026: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਮਲੀਲਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਸਾੜਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਪੂਜਾ, ਜਲੂਸਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Dussehra 2026: ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕੀ ਸੰਦੇਸ਼?

ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚ ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅਹੰਕਾਰ, ਬੁਰਾਈ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸੱਚਾਈ, ਨੇਕੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Dussehra 2026: ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼

ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਹਿਰਾ 2026, 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਾਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।