19 ਨਵੰਬਰ 2026: ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (CBSE) ਨੇ 9ਵੀਂ ਅਤੇ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, 2026-27 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ “ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ,” “ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਥਿੰਕਿੰਗ,” ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮਾਡਿਊਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਇਹੀ ਬੈਚ 2027-28 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਬੋਝ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਨਵੀਂ CBSE ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, “ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ,” “ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਥਿੰਕਿੰਗ,” ਅਤੇ “AI” ਮਾਡਿਊਲਾਂ ਨੂੰ 9ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦਾ ਬੈਚ ਲਈ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੁੱਖ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2026-27 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਸਕੂਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨਗੇ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਾਧੂ ਸਕੂਲ-ਪੱਧਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 33 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਸਕੂਲ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 22 ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਡ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਾਰਕ ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਬੋਰਡ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਆਈ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਸਾਇੰਸ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹੁਨਰ-ਅਧਾਰਤ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਜੋਂ ਉਪਲਬਧ ਰਹਿਣਗੇ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣਗੇ।
ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਗਣਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ 22 ਹੁਨਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਤੀਜੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
Read More: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ CBSE ਦਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਜਾਣੋ ਕਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਵੇਗੀ ਕਮਾਨ




