14 ਸਤੰਬਰ 2026: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ 16,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਪਾਵਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (PSPCL) ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਿਰਫ 5,743 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਗ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, PSPCL ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਲਗਾਤਾਰ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਣਐਲਾਨੀ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਰੰਗਾਈ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੇ ਅੱਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਵਰਧਮਾਨ ਚੌਕ ‘ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ PSPCL ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗੀ।
ਜਾਣੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ…
ਸਰਕਾਰੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੋਂ 10 ਯੂਨਿਟ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਪਲਾਂਟ ਰੋਪੜ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਯੂਨਿਟ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ 840 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ 487 ਮੈਗਾਵਾਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਪਲਾਂਟ ਲਹਿਰਾ ਮੁਹੱਬਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਾਰ ਯੂਨਿਟ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 920 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ 801 ਮੈਗਾਵਾਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਪਲਾਂਟ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਯੂਨਿਟ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ 540 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ 501 ਮੈਗਾਵਾਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ 1,786 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪਲਾਂਟ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੋਪੜ ਪਲਾਂਟ ਅਜੇ ਵੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਿੱਜੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 3,380 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਯੂਨਿਟ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 1,980 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਅੱਜ, ਤਿੰਨੋਂ ਯੂਨਿਟ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ ਅਤੇ 1,701 ਮੈਗਾਵਾਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
1,321 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ: ਦੂਜਾ ਪਲਾਂਟ ਰਾਜਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਯੂਨਿਟ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ 1,400 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੈ। ਅੱਜ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਯੂਨਿਟ ਕੁੱਲ 1,321 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨਿੱਜੀ ਪਲਾਂਟ 3,022 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਾਈਡਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ: ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਡੈਮ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹੋਰ ਹਾਈਡਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਨ। ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ ਡੈਮ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 600 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ, ਚਾਰ ਟਰਬਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ 240 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਾਨਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ 50 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ: ਯੂਬੀਡੀਸੀ ਹਾਈਡਰੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ ਤੋਂ 44 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ, ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਹਾਈਡਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੂਨਿਟਾਂ ਤੋਂ 193 ਮੈਗਾਵਾਟ, ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਹਾਈਡਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ 112 ਮੈਗਾਵਾਟ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ 50 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਈਡਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਲ 639 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਹਾਈਡਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 830 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੋਲਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਲਾਂਟ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਹਨ, ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਵੇਲੇ, ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤ 350 ਤੋਂ 400 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਇਹਨਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਜ਼ੀਰੋ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ 9:00 ਵਜੇ ਦੇ ਆਸਪਾਸ, ਸੋਲਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਲ ਲਗਭਗ 341 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਬਿਜਲੀ ਨਿਗਮ ਲਿਮਟਿਡ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
