parliament winter session

ਸੰਸਦ ਮਾਨਸੂਨ ਸੈਸ਼ਨ: ਲੋਕ ਸਭਾ ‘ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਾਲ ਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਆਵਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

10 ਅਗਸਤ 2026: ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਸੰਸਦ ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀਆਂ 15 ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੁੱਲ 88 ਵਾਰ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਜ ਸਭਾ 46 ਵਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ 42 ਵਾਰ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 7 ਤੋਂ 8 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਔਸਤਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਕੰਮ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸੰਸਦ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਆਵਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?

ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 15 ਬੈਠਕਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਆਵਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ੀਰੋ ਆਵਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਨਤਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 10 ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਹੰਗਾਮੇ ਕਾਰਨ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਮੁਲਤਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਸਥਾਰਤ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

NEET ਪੇਪਰ ਲੀਕ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਵਿਵਾਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਇਆ?

NEET ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 20 ਘੰਟੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਕੁਝ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਬੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਚ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਹੰਗਾਮਾ ਕਰਨਾ ਉਸਦਾ ਏਜੰਡਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਸਦੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰੇਨ ਰਿਜੀਜੂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਹੰਗਾਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਧਰਮਿੰਦਰ ਯਾਦਵ ਨੇ ਟਕਰਾਅ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਅਤੇ NEET ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਲਈ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ।

88 ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ‘ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ?

15 ਬੈਠਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਝਲਕ: ਰਾਜ ਸਭਾ 46 ਵਾਰ, ਲੋਕ ਸਭਾ 42 ਵਾਰ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸਦਨਾਂ ਨੂੰ 88 ਵਾਰ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 7-8 ਘੰਟੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਦੋਵੇਂ ਸਦਨ ਲਗਭਗ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਕਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਦਸ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਮੁਲਤਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। NEET ਪੇਪਰ ਲੀਕ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 20 ਘੰਟੇ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜਵਾਬੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਰਿਹਾ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਮਾਨਸੂਨ ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਬਾਕੀ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈੱਡਲਾਕ ਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਹਿੱਤ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ।

Read More: ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਦਿਨ, ਅੱਠ ਬਿੱਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਪੇਸ਼

ਵਿਦੇਸ਼

Scroll to Top