ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 24 ਜੂਨ 2026: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ “ਯੁੱਧ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ” ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 13 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ‘ਚ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਅਨਾਇਨੌਮਿਸ (ਐਨਏ) ਬੈਠਕਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਇਨ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਐਲਐਮਐਚਪੀ) ਫੈਲੋਜ਼ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਐਨੋਨੀਮਸ ਆਪਣੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਐਚ ਐਂਡ ਆਈ) ਬੈਠਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੇਂਦਰਾਂ ‘ਚ ਨਿਯਮਤ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਰੂਪਨਗਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਸਮੇਤ 13 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ‘ਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਐਨੋਨੀਮਸ ਬੈਠਕਾਂ ਰਿਕਵਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਕਵਰੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਐਨੋਨੀਮਸ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਹੈ ਜੋ 12-ਪੜਾਅ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਪੀਅਰ-ਲੀਡ ਬੈਠਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 1953’ਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਝੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਹਾਇਤਾ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇੱਕ ਠੀਕ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੈਸ਼ਨ ਉਸਦੀ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ‘ਤੇ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ NA ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ‘ਚ ਮੱਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਥੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ? ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੇਂਦਰ ‘ਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਬਹੁਤ ਮੱਦਦਗਾਰ ਲੱਗੀ।”
ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ ‘ਚ ਇਲਾਜ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼, ਜਗਪਾਲ ਸਿੰਘ (ਨਾਮ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਨਸ਼ਾ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦਾ ਮੇਰੇ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੀ। ਮੈਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ NA ਬੈਠਕਾਂ, ਨਸ਼ੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ‘ਚ ਬਹੁਤ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।”
ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਸਾਥੀ ਸਹਾਇਤਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕੱਲਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। NA ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਹਾਇਤਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਲੜਾਈ ‘ਚ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।”
ਹਾਲ ਹੀ ‘ਚ, ਇਹਨਾਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ‘ਚ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ 13 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ‘ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਯਮਤ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਨਸਾ ‘ਚ ਇੱਕ H&I (ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ) ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਗਠਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬੈਠਕਾਂ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ‘ਚ ਇੱਕ H&I (ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ) ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਗਠਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬੈਠਕਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਐਨਏ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਲੜਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਮੇਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਯੋਗਤਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੁਕਤਸਰ ਡਰੱਗ ਡੀ-ਐਡਿਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਅਨਾਮਿਸ ਇੱਕ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਆਦੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੀਅਰ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਸੇਧਿਤ ਕਰਨ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੱਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ ਉਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਉਹ ਮਰੀਜ਼ ਵੀ ਜੋ ਕਾਉਂਸਲਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ‘ਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਐਨਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।”
ਲੁਧਿਆਣਾ ਡੀ-ਐਡਿਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੀਅਰ ਗਰੁੱਪ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ‘ਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੈਠਕਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ‘ਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਠਕਾਂ ‘ਚ ਨਿਯਮਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੈਠਕਾਂ ‘ਚ ਨਾ ਜਾਣਾ ਅਕਸਰ ਦੁਬਾਰਾ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਬਕਾ ਨਸ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸਨ, ਹੁਣ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਬੈਠਕਾਂ ਲਈ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ‘ਚ ਮੱਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ NA ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਅਨਾਮਿਸ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਵਧਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਜ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਸਿਰਫ਼ ਇਲਾਜ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਲੋਕ ਸਮਾਜ ‘ਚ ਮੁੜ ਜੁੜ ਸਕਣ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕਣ।
Read More: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਭਾਜਪਾ: ਕੁਲਦੀਪ ਧਾਲੀਵਾਲ
