ਹਰਿਆਣਾ, 19 ਮਾਰਚ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ, ਭਿਵਾਨੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ-2020 ਤਹਿਤ ਤ੍ਰਿਭਾਸ਼ੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ 9ਵੀਂ ਅਤੇ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਉਰਦੂ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਚੁਣੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਹੁਨਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਈ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕੁੱਲ ਸੱਤ ਵਿਸ਼ੇ ਪੜ੍ਹਨੇ ਪੈਣਗੇ, ਛੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਕਲਪਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ‘ਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਧਾਏਗਾ, ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ‘ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਕਰੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਿੰਨ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਸ਼ੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ਸੱਤ ਵਿਸ਼ੇ ਪੜ੍ਹਨੇ ਪੈਣਗੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਛੇ ਵਿਸ਼ੇ ਪਾਸ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਬੈਸਟ ਆਫ਼ ਫਾਈਵ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨੂੰ ਬੈਸਟ ਆਫ਼ ਸਿਕਸ ਫਾਰਮੂਲੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਿੰਨ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹਰਿਆਣਾ ਓਪਨ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ ਲਾਜ਼ਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਕੇਤ ਭਾਸ਼ਾ (ISL) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਪਾਹਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੋਰਡ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸਨੇ ਅਪਾਹਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਨਤ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਹੁਣ 9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਮਾਰਟ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ QR ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ। QR ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਨ ‘ਤੇ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਾਠ ਦਾ ਇੱਕ ਲੈਕਚਰ ਵੀਡੀਓ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ‘ਤੇ ਚੱਲੇਗਾ।
Read More: ਹਰਿਆਣਾ ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਮਾਪਤ, 55 ਘੰਟੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਚਰਚਾ: CM ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ
