ਹਰਿਆਣਾ, 13 ਫਰਵਰੀ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹਰਿਆਣਾ-ਅਫਰੀਕਾ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਬੈਠਕ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਸੂਰਜਕੁੰਡ ‘ਚ ਹੋਈ। ਬੈਠਕ ‘ਚ ਉਦਯੋਗ, ਵਪਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ। 21 ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਕ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਬੈਠਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਭਾਰਤ-ਅਫਰੀਕਾ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਿਲਪ ਮੇਲਾ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਦਸਤਕਾਰੀ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੁਨਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ-ਅਫਰੀਕਾ ਸਬੰਧ ਸਮਾਨਤਾ, ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿਭਾਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਨਿਰਮਾਣ, ਐਮਐਸਐਮਈ, ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਵਿਕਾਸ ਇੰਜਣ ਹੈ। ਐਨਸੀਆਰ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜ ਗਲੋਬਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਲ ਤਾਕਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁ-ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਅਥਾਹ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਦੱਸਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸੁਧਰੇ ਹੋਏ ਬੀਜ, ਫ਼ਸਲ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ, ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ‘ਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਨੀਆ, ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਯੂਗਾਂਡਾ, ਇਥੋਪੀਆ ਅਤੇ ਰਵਾਂਡਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਖੇਤੀ, ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਆਈਟੀ, ਨਿਰਮਾਣ, ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ, ਸਟਾਰਟਅੱਪ, ਫਿਨਟੈਕ ਅਤੇ ਐਮਐਸਐਮਈ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਵਿਆਪਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ, ਪੱਛਮੀ, ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਅਧਾਰਤ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ, ਪਾਣੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਹਰੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਾਂਝੀ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੱਸਦਿਆਂ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ, ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਿਲਪ ਮੇਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਪਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। “ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਲਪ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।”
ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਣਜ ਮੰਤਰੀ ਰਾਓ ਨਰਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ-ਅਫਰੀਕਾ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਲਗਭਗ US $90 ਤੋਂ US $100 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ, ਸੋਨਾ, ਕੋਲਾ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਾਮਾਨ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਪਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਵਸਤੂਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ, ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਭਾਰਤ-ਅਫਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ‘ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਟੋ ਕੰਪੋਨੈਂਟ, ਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਉਤਪਾਦ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਾਮਾਨ, ਪਲਾਈਵੁੱਡ ਅਤੇ ਆਈਟੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਖਣਿਜ, ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਅਫਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਮਾਨ ਆਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕਾਰਜਬਲ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹਨ। ਢਾਂਚਾਗਤ ਹੁਨਰ ਸਿਖਲਾਈ, ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਅਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਚੈਨਲ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ – ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਬਣਾਉਣਾ।
Read More: ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਦੋਸ਼ ਮਨਘੜਤ ਹਨ: CM ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ
