ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 10 ਜੁਲਾਈ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀ-ਈਸੀਜੀ ਸੇਵਾ ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਰੱਖਿਅਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ 2,688 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੇਜ਼ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਿਰ 131 ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਇਲਾਜ ਮਿਲ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਇਸ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਦਾ ਰਸਮੀ ਉਦਘਾਟਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ 29 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ ਪੰਚਕੂਲਾ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਰਾਓ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 600 ਸਰਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 71 ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ, 121 ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ (ਸੀਐਚਸੀ), ਅਤੇ 408 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ (ਪੀਐਚਸੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ, ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਾਹਿਰ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜੀ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੈਫਰਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਸਹੀ ਨਿਦਾਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀ-ਈਸੀਜੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਨਤਕ-ਨਿੱਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ (ਪੀਪੀਪੀ) ਮੋਡ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਹਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਭਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਕਿਊਟ ਮਾਇਓਕਾਰਡੀਅਲ ਇਨਫਾਰਕਸ਼ਨ (ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ), ਐਰੀਥਮੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
‘ਗੋਲਡਨ ਆਵਰ’ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣਾ, ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਕਮੀ
ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਘੰਟੇ ਨੂੰ ‘ਗੋਲਡਨ ਆਵਰ’ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਲੀ-ਈਸੀਜੀ ਸੇਵਾ ਇਸ ‘ਗੋਲਡਨ ਆਵਰ’ ਦੌਰਾਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਮਾਹਰ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ₹89 ਵਿੱਚ ਈਸੀਜੀ, 10 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ
ਇਹ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਤੀ ਈਸੀਜੀ ਦਰ ਸਿਰਫ਼ ₹89 ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਰਕਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਈਸੀਜੀ ਖੁਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਕਾਰਡੀਓਲੋਜਿਸਟ ਟੈਲੀ-ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ 10 ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਈਸੀਜੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੇ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਸੁਚਾਰੂ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਆਫ਼ ਪ੍ਰੋਸੀਡਿੰਗਜ਼ (RoP) 2026-27 ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫਾਰ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕੰਟਰੋਲ ਆਫ ਨਾਨ-ਕਮਿਊਨੀਕੇਬਲ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ (NP-NCD) ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਿਊ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵਜ਼ ਐਂਡ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨਜ਼ (NII) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਕੁੱਲ ₹2.92 ਕਰੋੜ ਦਾ ਬਜਟ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 328,320 ਈਸੀਜੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 192 ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਂਟਰ ਔਸਤਨ 100 ਈਸੀਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਾਲਾਨਾ 230,400 ਈਸੀਜੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਲਾਗਤ ₹2.05 ਕਰੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, 408 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਂਟਰ ਔਸਤਨ 20 ਈਸੀਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਾਲਾਨਾ 97,920 ਈਸੀਜੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ ₹87.14 ਲੱਖ ਹੋਵੇਗੀ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 328,320 ਈਸੀਜੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਟੈਲੀ-ਈਸੀਜੀ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਵੇਗਾ: ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਰਾਓ
ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਰਾਓ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰੋਡਮੈਪ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੈਲੀ-ਈਸੀਜੀ ਸੇਵਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਵੇਗੀ।
Read More: ਡੀਬੀਟੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਤੇ ਸੁਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
