6 ਜਨਵਰੀ 2026: ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (Makar Sankranti) ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਰੰਭ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਰਾਣਸੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 14 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਰਾਤ 9:19 ਵਜੇ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 16 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀਰਵਾਰ, 15 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਨੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Makar Sankranti 2026: ਪੰਜਾਬ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ , ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਮਾਘੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਮਾਘੀ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਗੁਰੂਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਘੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Makar Sankranti 2026: ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਕੀ ਕਰਨਾ
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (Makar Sankranti) ਦੇ ਦਿਨ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਇੱਕ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼, ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਲੁਕਵੇਂ ਭੇਦ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦਿਨ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਜਾਂ ਗੀਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਗਾਇਤਰੀ ਸਟੋਤਰਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਨਵੇਂ ਅਨਾਜ, ਕੰਬਲ, ਤਿਲ, ਘਿਓ, ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਆਦਿ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਖਿਚੜੀ ਤਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
ਰਸਮਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
Makar Sankranti 2026: ਮਹੱਤਵ
ਹਰ ਸਾਲ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (Makar Sankranti) ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਸੂਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ । ਸੂਰਜ ਦੀ ਇਹ ਮਹੱਤਤਾ ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ , ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਭਜਨ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਅਵਤਾਰ, ਕਲਕੀ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (Makar Sankranti) ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੋਕ ਨਦੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ , ਯਮੁਨਾ , ਗੋਦਾਵਰੀ , ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਕਾਵੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਜਾਂ ਪੁੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਥਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਲ ( ਤਿਲ ) ਅਤੇ ਗੁੜ ( ਗੁੜ, ਗੁੜ, ਗੁਲ ) ਵਰਗੇ ਖੰਡ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੋਂ ਚਿਪਚਿਪੀ, ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ।
ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਿਠਾਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਹਾੜੀ ਦੀ ਫਸਲ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਫਸਲਾਂ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਮਾਜਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਪਤੰਗ ਉਡਾ ਕੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (Makar Sankranti) ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੈਨ-ਇੰਡੀਅਨ ਸੂਰਜੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕੋ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਤਾਰੀਖਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਸਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਡਾ ਪਾਂਡੂਗਾ/’ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘, ਕਰਨਾਟਕ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ , ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਪੋਂਗਲ ,ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਬਿਹੂ , ਮੱਧ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਮੇਲਾ , ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ , ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਰਾਂਤੀ ,ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Read More: Bumper Lottery 2025: ਲੋਹੜੀ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਬੰਪਰ ਲਾਟਰੀ ਦੇ ਨਤੀਜਾ ਆਏ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਾਣੋ ਕਿਸਦੀ ਚਮਕੀ ਕਿਸਮਤ
