31 ਮਾਰਚ 2026: ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ 24ਵੇਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਤੀਰਥੰਕਰ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੀ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਹਰ ਸਾਲ ਮਹਾਂਵੀਰ ਜਯੰਤੀ (Mahavir Jayanti) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ 31 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਹਿੰਸਾ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਲਗਭਗ 599 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕੁੰਡਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਸਿਧਾਰਥ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਵਧਿਆ-ਫੁੱਲਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਵਰਧਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਧਮਾਨ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਨਿਡਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਇਆ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਵਰਧਮਾਨ ਨੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ 12 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਖ਼ਤ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਭਟਕਿਆ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਵਲਯ ਗਿਆਨ (ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਂਵੀਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ।
ਮਹਾਵੀਰ ਜਯੰਤੀ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਮਹਾਵੀਰ ਜਯੰਤੀ ‘ਤੇ, ਜੈਨ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਲੂਸ (ਰੱਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ) ਕੱਢੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਿਨ ਦਾਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਲੋਕ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਵੀਰ ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਂਵੀਰ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਬਾਹਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਮਹਾਵੀਰ ਜਯੰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿੰਸਾ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ, ਸਫਲ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Read More: ਮਹਾਵੀਰ ਜਯੰਤੀ 2025: ਭਗਵਾਨ ਸਵਾਮੀ ਮਹਾਵੀਰ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ
