ਓਮਾਨ, 18 ਦਸੰਬਰ 2025: India and Oman Trade: ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ (FTA) ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ 98 ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਓਮਾਨੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਲਾਭ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਬਦਲੇ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਓਮਾਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀਆਂ ਘਟਾਏਗਾ, ਜਿਸ ‘ਚ ਖਜੂਰ, ਸੰਗਮਰਮਰ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਅਗਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਿਰਯਾਤ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਚ 50 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੇ ਉੱਚ ਟੈਰਿਫ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ ਪਿਊਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਵਣਜ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਮੰਤਰੀ, ਕੈਸ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ ਯੂਸਫ਼ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਬੈਠਕ ‘ਚ ਭਾਰਤ-ਓਮਾਨ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਗੋਇਲ ਨੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭਕਾਰੀ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਬੰਧ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਅਥਾਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ‘ਚ ਪਿਊਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਹੈਥਮ ਬਿਨ ਤਾਰਿਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਾਂਝ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਗੂਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਇਸ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਦੀ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ‘ਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤ ਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇ ?
ਆਰਥਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਲਗਾਤਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। 2023-24 ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ‘ਚ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ $8.947 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ, ਜੋ 2024-25 ‘ਚ ਵਧ ਕੇ $10.613 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਬੰਧ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਓਮਾਨ ‘ਚ 6,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤ-ਓਮਾਨ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਓਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਸਿੱਧਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਗਭਗ $675 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਓਮਾਨ ਨੂੰ FDI ਇਕੁਇਟੀ ਨਿਵੇਸ਼ ‘ਚ $610.08 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਪਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਓਮਾਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ‘ਚ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ 2.48 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 94.37 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਓਮਾਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਯਾਤ ‘ਚ 44.8 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਚ 8.1 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।
Read More: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਇਥੋਪੀਆ ਦਾ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ
