ਹਰਿਆਣਾ, 23 ਫਰਵਰੀ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਰਾਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਇਲਾਜ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ, ਵਿਸ਼ਵ ਕੈਂਸਰ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਂਸਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕਾਂ, ਲੱਛਣਾਂ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖੋਜ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਫਾਲੋ-ਅੱਪ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਸਟਾਫ ਨਰਸਾਂ, ਸੀਐਚਓ ਅਤੇ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਰਤੀ ਸਿੰਘ ਰਾਓ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਇੱਕ ਕੈਂਸਰ ਹੈ ਜੋ ਬੱਚੇਦਾਨੀ (ਸਰਵਿਕਸ) ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ‘ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਪੈਪੀਲੋਮਾਵਾਇਰਸ (HPV) ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ। HPV-16 ਅਤੇ HPV-18 ਕਿਸਮਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਨ। ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ, ਜਲਦੀ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧ, ਕਈ ਜਿਨਸੀ ਸਾਥੀ, ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਿਨਸੀ ਅਭਿਆਸ, ਛੇਤੀ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਣੇਪੇ, ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ‘ਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਾਹਵਾਰੀ, ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਸੈਕਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਬਦਬੂਦਾਰ ਯੋਨੀ ਡਿਸਚਾਰਜ, ਪੇਟ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ‘ਚ ਦਰਦ, ਅਚਾਨਕ ਭਾਰ ਘਟਣਾ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਛੇਤੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਇਲਾਜਯੋਗ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਗੈਰ-ਸੰਚਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ 22 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ‘ਚ 30 ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ‘ਚ ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ, ਸ਼ੂਗਰ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ, ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੇ ਆਮ ਕੈਂਸਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨ ਵਿਦ ਐਸੀਟਿਕ ਐਸਿਡ (VIA) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਟੈਸਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਅਰੋਗਿਆ ਮੰਦਰਾਂ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ‘ਚ ਉਪਲਬੱਧ ਹੈ।
ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਲਈ ਉੱਚ ਕੇਂਦਰਾਂ ‘ਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਬਾਲਾ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ, ਹਿਸਾਰ, ਝੱਜਰ, ਸਿਰਸਾ ਅਤੇ ਸੋਨੀਪਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ‘ਚ ਕੋਲਪੋਸਕੋਪੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ‘ਚ PAP ਸਮੀਅਰ, FNAC, ਬਾਇਓਪਸੀ, ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ ਅਤੇ MRI ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ, ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਕੈਂਸਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ NCD ਪੋਰਟਲ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਤੱਕ 22,74,802 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ 1,153 ਔਰਤਾਂ ‘ਚ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟੀਚਾ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਅਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਇਲਾਜ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
Read More: ਮਹਾਤਮਾ ਜੋਤੀਰਾਓ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸਾਵਿਤਰੀ ਫੂਲੇ ਨੇ ਹਨੇਰੇ ‘ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ: CM ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ
