ਹਰਿਆਣਾ, 09 ਸਤੰਬਰ 2025: ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ‘ਚ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਵਫ਼ਦ ਨੇ 3, 4 ਅਤੇ 5 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਵਿਦਿਅਕ ਦੌਰਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉੱਨਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ, ਨਵੀਨਤਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਦੌਰਾ 2 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 3 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੇਲੀਸਟੈਡ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਪਟੈਟੋ ਐਕਸਪੋ ‘ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਸੀ। ਮੰਤਰੀ ਰਾਣਾ ਨੇ ਡੱਚ ਆਲੂ ਮਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਖੇਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਬਿਮਾਰੀ-ਰੋਧਕ ਆਲੂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ-ਮੁਖੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਆਲੂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਖੇਤੀ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ 4 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਆਲਸਮੇਰ ‘ਚ ਰਾਇਲ ਫਲੋਰਾ ਹਾਲੈਂਡ ਫਲਾਵਰ ਨਿਲਾਮੀ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਸੀ। ਰਾਇਲ ਫਲੋਰਾ ਹਾਲੈਂਡ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕਈ ਭੌਤਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ‘ਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਲਸਮੇਰ ‘ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਕੱਲੇ 128 ਏਕੜ (5,18,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫੁੱਲ ਨਿਲਾਮੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਇਲ ਫਲੋਰਾ ਹਾਲੈਂਡ ਇੱਕ ਸਹਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਤਪਾਦਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 100 ਤੋਂ 200 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ 11,469 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ 11,764 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਫੁੱਲ ਉਦਯੋਗ ‘ਚ ਮੋਹਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਡੱਚ ਘੜੀ ਨਿਲਾਮੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵੀ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ‘ਚ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਤਪਾਦ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਇਲ ਫਲੋਰਾ ਹਾਲੈਂਡ ਦੀ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ‘ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ-ਕੁਸ਼ਲ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 12 ਅਰਬ ਫੁੱਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦਾ ਵੀ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਫਿਰ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੋਰਟਸ ਬਾਇਓਟੈਕਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਰਲੱਭ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਖੋਜ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।
ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ‘ਚ ਹੋਏ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਫ਼ਦ 5 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਐਮਸਟਰਡਮ ਸੈਂਟਰਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਯੂਰੋ ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ ਪੈਰਿਸ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਗਭਗ 234 ਹੈਕਟੇਅਰ (580 ਏਕੜ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਥੋਕ ਭੋਜਨ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਰਨਜੇਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਜੈਵਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਡਪ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੈਵੇਲੀਅਨ ਬਾਇਓ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 2017 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਡਪ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ, ਅੰਡੇ, ਪੋਲਟਰੀ, ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਮੀਟ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 32 ਕਰਿਆਨੇ ਅਤੇ ਬੇਕਰੀ ਉਤਪਾਦ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੰਜੀਸ ਮਾਰਕੀਟ ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਰਾਂਸ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੈਵਿਕ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 6% (ਲਗਭਗ 28 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ) ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਰਾਣਾ ਨੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸਿਸਟਮ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦੌਰਾ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱ’ਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਨਵੀਨਤਮ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਸੋਨੀਪਤ ਦੇ ਗਨੌਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਮੰਡੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਰਾਣਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ 544 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਨੁਮਾਨਤ ਲਾਗਤ ₹ 2,595 ਕਰੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 50 ਲੱਖ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ‘ਚ 14,907 ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ 3,305 ਟਰੱਕਾਂ ਅਤੇ ਟਰਾਲੀਆਂ ਲਈ ਪਾਰਕਿੰਗ ਸਹੂਲਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 17 ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ੈੱਡ ਅਤੇ 13 ਆਧੁਨਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਨੇ ਇਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਲਸਮੇਰ ‘ਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਰੰਜੀਸ ‘ਚ ਮਾਰਕੀਟ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮਿਆਰਾਂ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ।
Read More: ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਦੌਰਾਨ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ 3.26 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜਾਰੀ
