– ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿਧੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ
– ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਸਫਲ ਸਮਾਪਨ
ਪਟਨਾ, 19 ਮਾਰਚ, 2026: ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ (SDGs) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਠੋਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਫੁਲਵਾੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਐਨ. ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ (Dr. N. Vijayalakshmi) ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ SDGs ਨਾਲ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਾਲਮੇਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।”
“ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਲੇਖਾਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅੰਕੜਿਆਂ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਢਾਂਚਾ” ‘ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ SDGs ਦੇ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿਧੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਹੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਡੇਟਾ ਪਾੜੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ, ਲਿੰਗ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਡੇਟਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ ਹੀ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾ. ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ, ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਮੰਤਰੀ, ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੇ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਅਤੇ ਸਾਰਥਕ ਬਣਾਇਆ।
ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਫਲ ਆਯੋਜਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (DES) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਣਜੀਤ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਲਗਨ, ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚਲਾਇਆ।
ਇਹ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ, ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ, ਅਤੇ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ SDG ਨਿਗਰਾਨੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ, ਸੂਚਕ-ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਟਰੈਕਿੰਗ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਅੰਕੜਾ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਹਿਤ, ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਅੱਪ-ਟੂ-ਡੇਟ ਡੇਟਾ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਡੇਟਾ ਅੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ, ਡੇਟਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ-ਅਧਾਰਤ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 18 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਮੰਤਰੀ, ਬਿਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਤਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤ; ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਸੌਰਭ ਗਰਗ; ਯੂਐਨਡੀਪੀ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਡਾ. ਐਂਜੇਲਾ ਲੁਸਿਗੀ; ਐਮਓਐਸਪੀਆਈ ਦੇ ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਐਸ.ਸੀ. ਮਲਿਕ; ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ, ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ, ਬਿਹਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਤਿੰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ – “ਬਿਹਾਰ ਐਸਡੀਜੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਰਿਪੋਰਟ 2025,” “ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਐਸਡੀਜੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਰਿਪੋਰਟ 2025,” ਅਤੇ “ਬਿਹਾਰ: ਇੱਕ ਝਲਕ” – ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ “ਵਾਤਾਵਰਣ ਲੇਖਾ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਲੜੀ: ਪੋਲੀਨੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ” ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ “ਪਲੈਨੇਟ ਇਨ ਫੋਕਸ: ਐਡਵਾਂਸਿੰਗ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟਲ ਸਸਟੇਨੇਬਿਲਟੀ ਅੰਡਰ ਦ ਐਸਡੀਜੀਜ਼” ਅਤੇ “ਡਿਲੀਵਰਿੰਗ ਪ੍ਰੋਸਪੈਰਿਟੀ ਐਟ ਸਕੇਲ: ਇੰਡੀਆਜ਼ ਇਕਨਾਮਿਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਥਰੂ ਦ ਐਸਡੀਜੀਜ਼” ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਐਸ.ਸੀ. ਮਲਿਕ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਐਨ.ਕੇ. ਸੰਤੋਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਜ਼ਿਆ ਉਲ ਹੱਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧੰਨਵਾਦ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਧੰਨਵਾਦ ਮਤੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਅਤੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਕਵਾਨਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੰਪਾਰਨ ਮਟਨ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਨੁਭਵ ਕਿਹਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਧੂਬਨੀ ਅਤੇ ਟਿਕੁਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੌਰਾਨ ਆਯੋਜਿਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਚਸਪ, ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਅਨੁਭਵ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Read More: ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ SDGs ਨਾਲ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਜ਼ਰੂਰੀ
