ਹਰਿਆਣਾ, 03 ਮਾਰਚ 2026: ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਸੋਨੀਪਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭਟਗਾਓਂ ਪਿੰਡ ‘ਚ ਕਰਵਾਏ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰੀ ਗਊ ਚਾਰਾ ਗ੍ਰਾਂਟ ਵੰਡ ਸਮਾਗਮ ‘ਚ ਰਾਜ ‘ਚ ਗਊਸ਼ਾਲਾਂਵਾਂ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ₹68.34 ਕਰੋੜ ਦੀ ਚਾਰਾ ਗ੍ਰਾਂਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਲੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ‘ਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਂ ਗਊ ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਗਊ ਸੇਵਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਪੇਂਡੂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਗਊਸ਼ਾਲਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭਟਗਾਓਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਭਟਗਾਓਂ ‘ਚ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ 21-21 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੋਨੀਪਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ‘ਚ 27 ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਂਵਾਂ ਲਈ 5.6 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗ੍ਰਾਂਟ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੂਬੇ ‘ਚ 602 ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਊਸ਼ਾਲਾਂਵਾਂ ‘ਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਚਾਰਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 11 ਅਤੇ ਸਵਾ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਂਵਾਂ ਨੂੰ 457.41 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਰਕਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਵੱਧ ਕੇ 525.75 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗਊ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 2014 ਤੱਕ ਸੂਬੇ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ 215 ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਲਗਭੱਗ 175,000 ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਵਰਤਮਾਨ ‘ਚ 697 ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ, ਜੋ ਲਗਭੱਗ 400,000 ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਰਾਹੀਂ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਨਗੀਆਂ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ‘ਚ 330 ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ‘ਚ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਟੀਚਾ 2026-27 ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ‘ਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ 2 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਘੱਟ ਹੋਣਗੇ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾ ਸਕਣਗੇ। ਪੰਚਗਵਯ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ, ਕੁਦਰਤੀ ਪੇਂਟ, ਦੀਵੇ, ਧੂਪ ਸਟਿਕਸ, ਗੋਬਰ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਗਊ ਅਰਕ, ਆਦਿ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਲਈ 101 ਗਊ ਆਸ਼ਰਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਚਗਵਯ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪੰਚਕੂਲਾ ‘ਚ ਹਰਿਆਣਾ ਗਊ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੁਧਾਰ ‘ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮਾਵਾਂ ‘ਚ ਨਿਯਮਤ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਕਟਰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਲੇ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ‘ਚ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਾਕਟਰ ਡਿਊਟੀ ‘ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾਂਵਾਂ ‘ਚ ਵੀਐਲਡੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੋਬਾਈਲ ਵੈਟਰਨਰੀ ਕਲੀਨਿਕ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਾਜ ਨੂੰ ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਦੋ ਗਊ ਅਭਯਾਰਣੋ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਢੁਕਵਾਂ ਆਸਰਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚਾਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਨਸਲਾਂ – ਹਰਿਆਣਾ, ਸਾਹੀਵਾਲ ਅਤੇ ਬੇਲਾਹੀ – ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਯੋਜਨਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 5,000 ਤੋਂ 20,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। “ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਕੁਲ ਮਿਸ਼ਨ” ਰਾਹੀਂ ਨਸਲ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਹਰਿਆਣਾ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗਊ ਵਿਕਾਸ ਐਕਟ, 2015” ਰਾਹੀਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਗਊ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੰਚਾਇਤਾਂ, ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਗਊਸ਼ਾਲਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ‘ਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਊ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ‘ਚ ਸਮਾਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਗਊ ਸੇਵਾ, ਗਊ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।
ਸਮਾਗਮ ‘ਚ ਗੀਤਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸਵਾਮੀ ਗਿਆਨਾਨੰਦ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਫਾਲਗੁਨ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਲਿਕਾ ਦਹਨ ਦੁਰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਊ ਸੇਵਾ ਸਨਾਤਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ‘ਚ ਗਾਂ ਨੂੰ ‘ਵਿਸ਼ਵਾਸਯ ਮਾਤਰ’ ਕਹਿ ਕੇ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Read More: ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ 2026-27 ਬਜਟ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ: CM ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ
