Bilal Saharanpuri: ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਨਵੀਂ ਕਲਾਮ ਰਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਉੱਭਰੀ ਹੈ ਇੱਕ ਬੇਬਾਕ ਆਵਾਜ਼… ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ… ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ ਆਪਣੇ ਤੰਜ, ਸਮਾਜਿਕ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਦਿਲਚਸਪ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ। ..
ਸਵਾਲ 1: ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਹਿਕ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪੀੜ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪਛਾਣ ਹੈ ?
ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਬਿਲਕੁਲ। ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅੱਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਐਸੇ ਵਿੱਚ ਮੁਹੱਬਤ ਉੱਤੇ ਲਿਖਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ।
ਸਵਾਲ 2: ਤੁਹਾਡੀ ਕਲਾਮ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤ ’ਤੇ ਤੀਖਾ ਤੰਜ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੌਂਸਲਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ : ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਰਦਾਰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਵਾਲ 3: ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ : ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਲੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਓਥੇ ਹੈ। ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵਾਬਜ਼ਾਦੇ ਨਜ਼ਾਕਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਸਵਾਲ 4: ਤੁਸੀਂ ਸੁਫ਼ੀਆਨਾ ਕਲਾਮ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ਼-ਏ-ਹਕੀਕੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਹੋ। ਕਿਉਂ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ : ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਹਜ਼ਰਤ ਸਾਬਿਰ ਪਾਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਵਾਲ 5: ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ਾਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਗੰਭੀਰਤਾ ਕਿਉਂ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਵਕ਼ਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਹਾਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਸਵਾਲ 6: ਤੁਸੀਂ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਏਕਤਾ ’ਤੇ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਲਿਖਦੇ ਹੋ।
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਹੈ।
ਸਵਾਲ 7: ਕੀ ਅੱਜ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ‘ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਾਇਰ’ ਬਣ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਅਸਲੀ ਫਨਕਾਰ ਕਦੇ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਕਸੀਦੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦਾ।
ਸਵਾਲ 8: ਸੱਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲਿਖਣ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਸਾਡਾ ਸਵਾਲ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਕੁਰਸੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਤਾ ’ਚ ਹੈ।
ਸਵਾਲ 9: ਕੀ ਅੱਜ ਸ਼ਾਇਰ ਡਰਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਡਰ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਣ ਨਾਲ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ।
ਸਵਾਲ 10: ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਪਹਿਲਾਂ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਸੀ, ਮੁਲਾਇਮ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ ਵਰਗੇ ਨੇਤਾ ਤੰਜ ਸੁਣਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਸਵਾਲ 11: ਤੰਜ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਅਸਲੀ ਤੰਜ ਦਿਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਸਵਾਲ 12: ਮੁਹੱਬਤ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਮੁਹੱਬਤ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਕ਼ ਨਹੀਂ। ਧੀ, ਪਤਨੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵੀ ਮੁਹੱਬਤ ਹੈ।
ਸਵਾਲ 13: ਇਸ਼ਕ਼-ਏ-ਮਿਜ਼ਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ਼-ਏ-ਹਕੀਕੀ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਜਿਸਨੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰੱਬ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਸਵਾਲ 14: ਕੀ ਸ਼ਾਇਰ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਆਵਾਜ਼ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਅਲਫ਼ਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਵਾਲ 15: ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ‘ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ’ ਕਿਉਂ ਲਿਖਦੇ ਹੋ?
ਸ਼ਾਇਰ ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ: ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਮਿਲਿਆ।
ਬਿਲਾਲ ਸਹਾਰਨਪੁਰੀ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਾਮ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਬੇਖੌਫ਼, ਬੇਬਾਕ ਅਤੇ ਸੱਚੀ।
Read More: International Yoga Day 2025: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਥੀਮ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼




