25 ਨਵੰਬਰ 2025: UIDAI (ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਅਥਾਰਟੀ) ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2025 ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਆਧਾਰ ਕਾਰਡਾਂ (Aadhaar card) ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਨਾਮ, ਪਤਾ, ਜਾਂ 12-ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ ਨੰਬਰ ਵਰਗੀ ਛਪੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਵੇਂ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਇੱਕ QR ਕੋਡ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਰੱਖੇਗਾ।
ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?
UIDAI ਦੇ ਸੀਈਓ ਭੁਵਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ—ਹੋਟਲ, ਇਵੈਂਟ ਆਯੋਜਕ, ਸੋਸਾਇਟੀਆਂ, ਆਦਿ—ਇਸ ਵੇਲੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਕਾਪੀਆਂ ਲੈਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਡੇਟਾ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਾਰਡ ‘ਤੇ ਛਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਪਛਾਣ ਵਜੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਉਸੇ ਟੁਕੜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਸਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।” ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ QR ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੁਕਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਕੈਨਿੰਗ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਜਾਂ ਐਪਸ ਦੁਆਰਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਲਈ ਆਧਾਰ
UIDAI ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡਾਂ (Aadhaar card) ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੁਣ, ਪਛਾਣ ਸਿਰਫ਼ QR ਕੋਡ ਜਾਂ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਨਕਲੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਛਪੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ 1 ਦਸੰਬਰ, 2025 ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਵਾਂ mAadhaar ਐਪ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣ ਦਾ ਭਵਿੱਖ
UIDAI ਪੁਰਾਣੇ mAadhaar ਐਪ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਐਪ ਲਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਐਪ ਵਿੱਚ QR ਕੋਡ ਸਕੈਨਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੁਣਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਨਵਾਂ ਐਪ DigiYatra ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਹੋਟਲ ਚੈੱਕ-ਇਨ, ਇਵੈਂਟ ਐਂਟਰੀ, ਜਾਂ ਸੋਸਾਇਟੀ ਗੇਟ ਐਂਟਰੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਬਣਾਏਗਾ।
Read More: ਹੁਣ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਵੋਟਰ ਕਾਰਡ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ
