ਦੇਸ਼, 04 ਦਸੰਬਰ 2025: ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਈਵੇਅ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟੋਲ ਵਸੂਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ, ਬੈਰੀਅਰ ਲੈਸ ਟੋਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ 10 ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ‘ਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ‘ਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭੱਗ 4,500 ਹਾਈਵੇਅ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ ₹10 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਰੁਕ ਕੇ ਨਕਦੀ ਜਾਂ ਕਾਰਡਾਂ ਨਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। FASTag ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੇ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ, ਬੈਰੀਅਰ ਲੈਸ ਟੋਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੱਲ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (NPCI) ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਟੋਲ ਵਸੂਲੀ (NETC) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਆਪਸ ‘ਚ ਜੁੜਿਆ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਟੋਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਈਵੇਅ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਟੋਲ ਵਸੂਲੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਸ NETC ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ FASTag ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੇਡੀਓ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਆਈਡੈਂਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (RFID) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟੈਗ ਹੈ ਜੋ ਵਾਹਨ ਦੀ ਵਿੰਡਸਕਰੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਵਾਹਨ ਟੋਲ ਲੇਨ ‘ਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੈਂਸਰ ਇਸ ਟੈਗ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੇ ਲਿੰਕ ਕੀਤੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਜਾਂ ਵਾਲਿਟ ‘ਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ FASTag ਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਪਛਾਣ (ANPR) ਵਰਗੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਬੈਰੀਅਰ-ਲੈੱਸ ਟੋਲਿੰਗ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੋਲ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਰੁਕਣਾ ਨਾ ਪਵੇ। ANPR ਕੈਮਰੇ ਵਾਹਨ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ FASTag ਰੀਡਰ ਟੈਗ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟੋਲ ਦੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਕਿੰਟਾਂ ‘ਚ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਭਾਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਕਦ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
Read More: ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਟੋਲ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ: ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ
